İkinci Dünya Müharibəsində yalnız Almaniya məsuliyyət daşıyır – SƏMİMİ ETİRAFbackend

İkinci Dünya Müharibəsində yalnız Almaniya məsuliyyət daşıyır – SƏMİMİ ETİRAF

İkinci Dünya Müharibəsində yalnız Almaniyanın məsuliyyəti var.

KONKRET.az xəbər verir ki, Almaniyanın Xarici İşlər Naziri Heiko Maas və Alman tarixçisi Andreas Wirsching Almaniyanın “Der Spiegel” jurnalında bu fikirləri dilə gətirib.

Müəlliflər yazırlar ki, başqa heç bir gün ölkənin yaxın tarixində 1945-ci il 8 may kimi belə bir iz buraxmadı. Bu gün Avropada 40 milyondan çox ölü məzarının üstündə silah səssiz qaldı. Nasistlərin kabuslu hökmranlığı və Avropadakı Yəhudilərin qətlinə son qoyuldu. 8 May bütün hüquqlardan məhrum edilmiş və təqib olunan milyonlarla insanın azadlığa çıxdığı, qurbanların anım günü, ədalətsizliyə qalib gəlmə günü idi.

Alman şəhərlərinin xarabalıqları arasında qorxu və ümidsizliklə dolu çox sayda insan gələcəyə baxırdı. Richard von Weizsacker-dən qırx il keçdi və almanlar adından Qərbi Alman cəmiyyətində bəziləri bu fikirlə paylaşdıqlarını bilərək “azadlıq” haqqında danışmağa başladı. Bu, İkinci Dünya Müharibəsindən sonra nasist cinayətlərinin bəzən ağrılı və təkrarlanan təhlili sayəsində mümkün oldu.

Dərsləri tarixdən – hətta tarixi fəlakətlərdən də öyrənmək olar. Almaniyanın əsla müharibələrə və insanlığa qarşı cinayətlərə yol verməməsi bu gün Almaniyanın xarici siyasətinin dəyişməz nüvəsidir. Biz güclü və vahid bir Avropa, insan ləyaqətinin ümumbəşəri bir ifadəsi olaraq insan hüquqları üçün, möhkəm qaydalara əsaslanan beynəlxalq əməkdaşlıq üçün, hər hansı bir xüsusi Alman yollarından imtina üçün bir yerdəyik. Bütün bunlar Almaniyanın 20-ci əsrdə misilsiz cinayətləri haqqında bildiyimizdən qaynaqlanır. Holokostdakı dəhşətləri heç kəs unutmayıb.

Alman tarixinin bu hissəsi altında bir xətt çəkmək istəyən hər kəs təkcə qurbanlar barədə deyil, Alman siyasətinə etimadsızlıq haqda da düşünür. Çünki özünütənqid və özünüdərk bir-biri ilə əlaqəlidir. Bu, bizim ölkə kimi başqa heç bir ölkəyə aid deyil.

Tarixsiz siyasət bizim üçün ağlasığmazdır. Bəs bu ifadə əks istiqamətdə tətbiq olunurmu? Bir tarix nə qədər siyasətə dözə bilər? Aralarındakı münasibətlər nə qədər yaxındır, demək olar ki, hər beynəlxalq forumda özümüzü hiss edirik. İştirakçıları arasında 8 May düşüncələri bəzən kökündən fərqlidir.

Rusiyada və keçmiş Sovet İttifaqının digər ölkələrində qəhrəmanlara ehtiram göstərirlər və müharibələrin son tarixini paradlarda qeyd edirlər. Qərb müttəfiqləri arasında 8 May da təntənəli şəkildə qeyd olunur. Nasist diktaturasına qarşı mübarizə aparanların hamısına bu gün üçün minnətdarıq.

Lakin Polşada, Baltikyanı ölkələrdə və Mərkəzi, Şərqi və Cənub-Şərqi Avropanın bəzi digər ölkələrində insanlar mayın 8-də qarışıq hisslərlə görünürlər. Nasist üzərində qələbə sevinci başqa bir ədalətsizliyin və yad hökmranlığın başlaması ilə əlaqələndirilir və bu təcrübəni Şərqi Almaniyada bir çox insanlarla bölüşürlər.

Buna görə, 8 May bizə hər şeyi bütün aydınlığı ilə göstərir: tarix həm insanlar, həm də millət olaraq necə olduğumuzun aynasıdır. Almaniya Polşaya hücum edərək İkinci Dünya Müharibəsini açmaqda günahkar idi. Holokost kimi bir cinayətə görə yalnız Almaniyanın məsuliyyəti var. Buna şübhə səpən və cinayətkarların rolunu digər millətlərə yükləyən hər kəs qurbanlara qarşı ədalətsiz davranır, tarixi öz eqoist məqsədləri üçün istifadə edir və Avropanı parçalayır.

Babək Göyüş

KONKRET.az

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

*

*

*