Gələcək xəfiyyə 1830-cu ildə Sankt-Peterburqda kasıb meşşan ailəsində anadan olub. Polisdə kiçik məmur kimi xidmətə başlasa da, əzmkarlığı və işinə sədaqəti sayəsində karyera pillələri ilə yüksəlib. Artıq 1866-cı ildə o, Sankt-Peterburq Axtarış Şöbəsinin rəisi təyin edilib. Arkadi Koşko kimi, Putilin də dəyişkənlik ustası idi. Bir dəfə adi faytonçu paltarı geyinərək qaçaq cinayətkarı tutmaq üçün bütün günü yağışın altında meydanda dayanıb. O, cinayətkarla məharətlə söhbətə girişib və cinayətin təfərrüatlarını öyrənib.

Xidməti illərində Putilin çoxsaylı hay-küylü və mürəkkəb cinayətləri açıb.

Məsələn, 1870-ci illərdə Peterburqda kredit biletlərinin kütləvi şəkildə saxtalaşdırılmasına başlanıb. Putilin belə suallar üzərində düşünüb: paytaxtda yüksək keyfiyyətli çap avadanlığına kimlərin çıxışı var? Çapçılardan hansı qəflətən varlanıb və şəhərkənarı yaşayış icarəyə götürüb? Guya itmiş kargüzarlıq ləvazimatı partiyaları hara gedir? Mühüm sübut şübhəlilərdən birində aşkar edilmiş, özəl emalatxananın damğası vurulmuş avadanlıq qutusu oldu: iz şəhərkənarı evdə gizlədilmiş emalatxanaya aparıb çıxarıb. Masanın üstündə kəsilməmiş vərəqlər və materiallar qalmışdı, sobada isə şəhərə çatdırılmağa macal tapmamış bilet partiyası soyuyurdu.

Putilinin ən məşhur işlərindən biri “qara dul qadın” işidir. Peterburqda müxtəlif təbəqələrdən olan kişilər müəmmalı şəraitdə ölürdü. Bütün qurbanlar hansısa cazibədar gənc qadınla əlaqəli idi, sonradan ona “qara dul qadın” ləqəbi verilib. Onlar məhz onun yanında nahardan sonra yoxa çıxırdılar. Putilin əməliyyat eksperimenti qurdu: “qara dul qadını” varlı paytaxt subayı qiyafəsində görüşə dəvət etdi. Süfrədə xəfiyyə öz yeməklərini və içkilərini əvvəlcədən hazırlanmışlarla hiss olunmadan dəyişdi, “oğurlanmış” nümunələri isə şam yeməyindən sonra qabları yumaq üçün istifadə edilən süngərlə birlikdə ekspertizaya göndərdi. Boşqablarda zəhər izləri – arsen və ya belladonna izləri aşkar edildi. “Dul qadın” ertəsi gün həbs olundu.

Putilin dövlət müşaviri rütbəsinə qədər yüksəlib, istefaya çıxandan sonra isə araşdırmalarının təfərrüatlarını açıqladığı “Soyğunçular və qatillər arasında qırx il” adlı xatirələrini yazıb.

Hazırladı Ağagül Mürsəlov,
KONKRET.az