Bakıda və bölgələrdə bəzi tikinti şirkətlərinin binaları illərlə gecikdirməsi mənzil alan vətəndaşları ciddi çətinliklərlə üz-üzə qoyur.
Bəs tikinti şirkəti binanı vaxtında təhvil vermirsə, sakinlər hansı addımları ata bilər?
Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a açıqlama verən əmlak eksperti Elnur Azadov bildirib ki, tikilməkdə olan və hələ istismara qəbul edilməmiş binalarda alıcıların risklə üzləşməsi kifayət qədər yayılmış haldır.
Ekspertin sözlərinə görə, problemlər daha çox tikinti mərhələsində olan binalarda yaranır:
“Bunun müxtəlif səbəbləri ola bilər. Tikinti şirkətinin maliyyə çətinliyi yaşaması, layihə sənədlərində problemlərin ortaya çıxması və ya bina bir neçə şərik tərəfindən tikilirsə, tərəflər arasında yaranan mübahisələr prosesin uzanmasına səbəb olur. Azərbaycanda uzun illər əvvəl tikilib tamamlansa da, hələ də istismara qəbul edilməyən binalar mövcuddur. Hazırda ölkədə təxminən 70-ə yaxın belə bina var”.
Elnur Azadov qeyd edib ki, tikinti şirkəti ilə alıcı arasında müqavilə öhdəliyi yalnız bina istismara qəbul edildikdən sonra tamamlanmış hesab olunur:
“Bina istismara qəbul olunduqdan sonra onun idarəçiliyi də sakinlərə verilməlidir. Qanunvericiliyə əsasən, tikinti şirkəti bina istismara qəbul edildikdən sonra 6 ay ərzində yaşayış kompleksini sakinlərə təhvil verməlidir. Sakinlər isə birləşərək müştərək cəmiyyət yaratmalı və kompleksi özləri idarə etməlidirlər”.
Ekspert vətəndaşlara mənzil alarkən diqqətli olmağı tövsiyə edib:
“İlk növbədə, təcrübəli və etibarlı tikinti şirkətlərindən ev almaq daha məqsədəuyğundur. Mənzil alınarkən tikinti şirkətindən təhvil-təslim sənədləri tələb edilməlidir. Əgər binanın istismara qəbul aktı yoxdursa, ödənişin tam şəkildə edilməməsi daha təhlükəsizdir. Mənzilin tikinti səviyyəsinə uyğun mərhələli ödəniş edilməlidir”.
O, əlavə edib ki, müqavilə imzalanmazdan əvvəl hüquqşünas və ya vəkillə sənədlərin yoxlanılması vacibdir:
“Tikinti şirkəti ilə müqavilə bağlamazdan əvvəl onun nümunəsi hüquqşünaslara təqdim edilməli, riskli məqamlar əvvəlcədən müəyyənləşdirilməlidir. Həmçinin mənzilin sahəsi hesablanarkən daxili və xarici divarların tikinti və şəhərsalma qanunvericiliyinə uyğun hesablanmasına diqqət yetirilməlidir”.
Ekspert bildirib ki, problem artıq yaranıbsa, sakinlər birləşərək prosesə nəzarət etməyə çalışmalıdır:
“Əgər bina MTK statusuna malikdirsə, sakinlər bir araya gələrək tikintinin gedişi və maliyyə hesabatları ilə tanış ola bilərlər. Bunun üçün digər sakinləri tapmaq, şirkətlə əlaqə saxlamaq və direktorundan mənzil sahiblərinin siyahısını tələb etmək mümkündür. Daha sonra birlik yaradaraq gündəlik işlərə və maliyyə məsələlərinə nəzarət edə bilərlər”.
Elnur Azadov vurğulayıb ki, bina MMC tərəfindən tikilirsə, sakinlərin birbaşa müdaxilə imkanları daha məhduddur:
“Bu halda vətəndaşlar əsasən tikintinin niyə gecikdiyini araşdıra və aidiyyəti qurumlara müraciət edə bilərlər. Yerli icra hakimiyyətlərinin vəzifəsi isə vətəndaşların hüquqlarının pozulması ilə bağlı araşdırma aparmaq və onların hüquqlarını qorumaqdır”.
Müşviq Tofiqoğlu
KONKRET.az