Yerin 4,5 milyard ildən çox tarixi var və bu müddət ərzində planetimiz çoxlu dəyişikliklərə məruz qalıb.

KONKRET.az “Science Alert” jurnalına istinadən yazır ki, alimlər illərdir planetin qabığında gizlənmiş sirləri açmağa çalışırlar və bu gün ona bir addım da yaxınlaşıblar.

Təxminən 3000 kilometr dərinlikdə uzun müddətdir sferik quruluşu ilə elm adamlarını heyran edən D təbəqəsi kimi tanınan sirli bir material zolağı yerləşir.

Yeni araşdırma göstərir ki, bəzi yerlərdə nazik, bəzi yerlərdə qalın olan bu yamaqlı təbəqə, ehtimal ki, elm adamlarının qədim Yer kürəsini əhatə etdiyi qədim lava okeanından yaranıb.

Bu lava fırtınasının həddindən artıq təzyiqləri və temperaturları okeanın dibində kimyəvi reaksiyalara səbəb olub ki, bu da çox güman D qatında görünən pozuntuları yaradıb. Beynəlxalq alimlər qrupu simulyasiyadan istifadə edərək belə bir nəticəyə gəlib. Komandanın yeni modelləşdirməsi elm adamlarının keçmişdə istifadə etdiklərindən bir əsas cəhəti ilə fərqlənir. Su Yerin qədim lava okeanlarında mövcud idi, lakin bu okeanlara təsir nadir hallarda elm adamları tərəfindən nəzərə alınırdı.

Alimlər indi güman edirlər ki, dəmir və maqnezium peroksidi əmələ gətirmək üçün minerallarla qarışan su olub. Bu peroksidin dəmiri cəlb etdiyi məlumdur, ona görə də onun mövcudluğu dəmirlə zəngin D təbəqəsini yaradıb.

Pekindəki Yüksək Təzyiqli Elm və Texnologiya üzrə Qabaqcıl Tədqiqat Mərkəzinin tədqiqatçısı Qinyan Huya görə, alimlərin tapıntıları doğru olarsa, bu, planetin qabığında seysmik dalğaları minimuma endirən sıx material sahələrinin mövcudluğunu izah etməyə imkan verəcək.

Yeri gəlmişkən, elm adamları Yerdəki lava okeanının təxminən 4,5 milyard il əvvəl başqa bir planetlə şiddətli toqquşması nəticəsində yarandığını güman edirlər.

Rəsmiyyə Şərifova,

KONKRET.az