Alimlər Kainatın üçölçülü xəritəsini hazırlayıblar.

KONKRET.az xəbər verir ki, xəritənin təhlili ilə qaranlıq enerjinin xassələrinin mümkün dəyişkənliyini müəyyən etmək olur. Həmçinin kosmoloji nəzəriyyələrin hesablamaları ilə alimlərin apardığı ölçmələrin nəticələri arasında uyğunsuzluqlar bu xəritədə tez nəzərə çarpır.

“Lourens Berkli” Milli Laboratoriyasının mətbuat xidmətinin yaydığı məlumata görə, alimlər bu qənaətə 2019-cu ilin oktyabrında fəaliyyətə başladıqdan sonra toplanmış məlumatları təhlil edərkən gəliblər. Həmin məlumatlar yeni yaradılmış DESI qurğusundan istifadə etməklə əldə edilib. Bu müddət ərzində cihaz Kainatdan əlavə uzaq qalaktikaların rekord sayda spektrini ölçüb.

Eyni zamanda DESI bir neçə milyon qalaktika və təxminən 450 min kvazarı, aktiv superkütləvi qara rəngli Kainatın ən dəqiq üçölçülü xəritəsini əldə etməyə imkan verib. Bu, elm adamlarına Kainatın genişlənmə sürəti, neytrinoların kütləsi və dəqiq dəyəri hələ də məlum olmayan digər mühüm kosmoloji parametrlərin hesablamalarını əhəmiyyətli dərəcədə dəqiqləşdirməyə imkan verəcək.

Xəritə nəticəsində elm adamları 1-6 milyard işıq ili arası məsafələrdə boşluqların və görünən maddənin yığılmasının tipik ölçüləri və paylanma sxemlərində uyğunsuzluqları aşkar ediblər.

Alimlərin fikrincə, bu cür sapmalar qaranlıq enerjinin xassələrinin zamanla dəyişə biləcəyinə potensial sübutdur. Bu suala daha dəqiq cavab yaxın gələcəkdə, DESI elmi qrupu qurğunun istismarının ilk üç ili ərzində toplanmış məlumatların təhlilini başa vurduqdan sonra əldə olunacaq.

Ariz Həsənoğlu,

KONKRET.az