• XIX əsrin sonlarında amerikalı milyonçu Henri Deniel Koqsuell spirtli içkilərə qarşı mübarizədə qeyri-adi bir üsula əl atdı: ABŞ-ın müxtəlif şəhərlərində pulsuz içməli su fəvvarələri tikdirməyə başladı. Koqsuell hesab edirdi ki, insanlar susuzluqlarını təmiz su ilə pulsuz yatıra bilsələr, barlara daha az üz tutarlar.

O, şəxsi vəsaiti hesabına Vaşinqtonda, Nyu-Yorkda, San-Fransiskoda və digər şəhərlərdə fəvvarələr inşa etdirdi. Lakin xeyriyyəçilik məqsədi daşıyan bu təşəbbüs gözlənilməz reaksiyaya səbəb oldu.

Koqsuell fəvvarələri qeyri-adi heykəllərlə bəzəyirdi. Bəzi tikililərdə hətta özünün heykəllərini də yerləşdirirdi. Bu isə şəhər sakinlərinin bir qisminin istehzasına səbəb olurdu. Fəvvarələrdən bəziləri vandalizm aktlarının hədəfinə çevrilirdi.

Ən qalmaqallı hadisələrdən biri San-Fransiskoda baş verdi. Burada Koqsuellin tunc heykəli postamentindən aşırıldı. Geniş yayılmış rəvayətə görə, narazı izdiham heykəli hətta körfəzə atmışdı. Bununla belə, hadisənin bütün təfərrüatları bu günədək aydın deyil.

Koqsuellin fəvvarələrindən biri isə Vaşinqtonda qorunub saxlanılıb. 1945-ci ildə bir senator onu «bədii eybəcərlik» adlandıraraq sökülməsini təklif etsə də, fəvvarə salamat qaldı. Bu gün həmin tikili şəhərin tarixi abidələrindən biri hesab olunur.

Beləliklə, içki aludəçiliyinə qarşı mübarizə məqsədilə başladılan xeyriyyə təşəbbüsü zamanla ictimai istehza və mübahisələrin mövzusuna çevrildi. Koqsuellin hekayəsi isə yaxşı niyyətlə həyata keçirilən layihələrin belə cəmiyyətin birmənalı münasibəti ilə qarşılaşmaya biləcəyini göstərən maraqlı tarixi nümunədir.

Rəsmiyyə Şərifova,

KONKRET.az