Sovet İttifaqında cibində bir neçə dollarlıq əskinas olan şəxsi dəmir barmaqlıqlar gözləyib. Hətta valyuta spekulyasiyaları edamla nəticələnib. Rokotov və Faybişenko 1961-ci ildə valyuta fırıldaqçılığına görə edam ediliblər. Hökm çıxarıldığı zaman qanunda belə bir cəza nəzərdə tutulmadığına baxan olmayıb. Lakin Moskva yaxınlığındakı Bakovkada qarajda on iki xarici avtomobili olan, açıq şəkildə “Porsche 911” sürən və qonaqlarına “Mənim Brejnevdən daha çox maşınım var” deyən şəxs yaşayıb.
KONRKET.az xəbər verir ki, həmin şəxs jurnalist Viktor Lui olub. O, 1928-ci ildə Moskvada Vitali Lui kimi anadan olub. Anası doğuşdan qısa müddət sonra vəfat edib. Lakin bu adamın erkən həyatı o qədər sirr içindədir ki, hətta doğum ili belə müxtəlif sənədlərdə uyğun gəlməyib. Onun əsl soyadı bəzən Lui və ya Levin kimi verilib. 14-15 yaşında o, Moskvadakı xarici səfirliklərdə işləyib, diplomatlara xidmət göstərən və müharibədən sonrakı paytaxtda qıt malların və xarici valyutanın ən çox satılan yeri “Metropol” restoranında tapşırıqlar yerinə yetirib. Bu, o zamanlar olub ki, SSRİ-də xaricilərlə hər hansı bir əlaqə gizli xidmətlər tərəfindən izlənilib. Heç kim hakimiyyət orqanları ilə əməkdaşlıq etmədən xaricilərə ünsiyyət qura bilməyib.
Odur ki, 1940-cı illərin sonlarında Lui 25 il müddətinə həbs düşərgəsinə göndərilib.
Həbs müddəti dövründə sakit dayanmayan Lui tutulan filoloqlardan ingilis dilini öyrənib. Çünki Stalinin Sovet İttifaqında xarici dillərin müstəqil öyrənilməsi hakimiyyətdə şübhə doğurub. Razılıq da təbii ki, “yuxarı”dan verilib. 1956-cı ildə azadlığa buraxılan keçmiş məhbus Amerika televiziya və radio şəbəkəsi CBS-in Moskva bürosunda iş tapıb. Daha sonra o, Britaniyanın “London Evening News” qəzetində yazmağa başlayıb və ölkədə Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən rəsmi olaraq xarici müxbir kimi akkreditə olunmuş yeganə sovet vətəndaşı olub. Bu, ilk və son belə təyinat olub.
1958-ci ilin noyabr ayında o, Britaniya diplomatının ailəsində dayə işləyən ingilis qadın Cennifer Steythemlə evlənib. Onların Moskvadakı Yeloxovo katedralında pravoslav toyu baş tutub. 1950-ci illərin sonlarında sovet vətəndaşı ilə xarici bir qadın arasında bağlanan nikah üçün xüsusi xidmət orqanlarının icazəsi tələb olunub. Onların üç oğlu – Nikolas, Maykl və Entoni Britaniya vətəndaşlığı alıblar.
1964-cü ilin oktyabrında Xruşovun istefası barədə məlumatı dünyaya ilk dəfə Lui çatdırıb – özü də rəsmi açıqlamadan bir neçə saat əvvəl. Bu, ona böyük qonorar qazandırıb və onu tamamilə fərqli bir orbitə çıxarıb. Ardınca o, 1967-ci ildə heç kimdən soruşmadan Svetlana Alliluyevanın (Stalinin qızı) “Dostuna 20 məktub” əlyazmasını xaricə göndərib. Bu sövdələşmədən əldə edilən gəlirlə Lui Londonda özünə “Porsche 911S” alıb, onu Moskvaya gətirib, sovet nömrə nişanı taxıb və paytaxtda şütüyüb. Halbuki ölkədə “Volqa” insanların ən böyük arzusu olub.
Daha sonra diqqətli “redaktə”dən sonra 1969-cu ildə Lui Xruşovun maqnitofon lentinə diktə edilmiş xatirələrini ölkədən gizlicə çıxarıb. Kasetlər Şeremetyevo hava limanında sərhəd nəzarətindən maneəsiz keçib. Sanki o, sabiq baş katibin gizli səsyazmaları ilə deyil, çamadanında bir neçə köynəklə uçub. 1973-cü ildə o, Çili kommunistlərin lideri Luis Korvalanın çevrilişdən sonra həbs olunduğu Çiliyə göndərilib. Tapşırıq sadə olub: Korvalanın sağ olduğundan əmin olmaq. Santyaqoda məhbusla görüş təyin ediblər və Lui təsdiqlə qayıdıb.
Lakin Lui rəsmi olaraq heç bir yerdə qeydiyyatda olmayıb – nə Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin (DTK- KQB) heyətində, nə də başqa heç bir qurumda. Ehtimal edilib ki, DTK sədri Yuri Andropov onunla münasibətlərin rəsmiləşdirilməsini qəti şəkildə qadağan edib. Heç bir sənəd, hətta məxfi sənədlər belə yoxdur.
Lui özü sonradan “Andropovun şəxsi əmrlərini fədakarcasına yerinə yetirdiyini” deyib. Lakin akademik Saxarov vəziyyəti fərqli qiymətləndirib və birbaşa qeyd edib ki, DTK Luiyə spekulyativ əməliyyatları həyata keçirməyə icazə verməklə pul ödəyib.
Lui bağ evini 1965-ci ildə mərhum generalın ailəsindən alıb. O, 17.000 rubl ödəyib. Ölkə üzrə orta aylıq əmək haqqı 92 rubl olduğunu nəzərə alsaq, vəsait çox böyük olub. Bağ evində 10 maşın üçün yer, yoxlama çuxurları, sürücü otağı, benzin ehtiyatı və öz elektrik stansiyası olan ayrıca bir bina olub. Bütün bunlara onun şəxsi sürücü Aleksey Zinovyev nəzarət edib.
Qarajda Mercedes-Benz 350SL, Mercedes-Benz 500SEL, Porsche 911S, BMW 328, Volvo 780, Ford Mustang, Land Rover, Oldsmobile, VW Transporter bazasında hazırlanmış kemper. sovet avtomobillərindən Moskviç-424 və VAZ-2103 olub. Lui 1972-ci ildə Mercedes 350SL alıb, səkkiz il sürüb və sonra onu SSRİ xalq artisti və sirk sürücüsü Nikolay Olxovikova 25.000 rubla satıb. Yeri gəlmişkən, həmin Mercedes bu günə qədər qalıb.
Lakin jurnalistin kolleksiyanın qüruru 1938-ci il istehsalı olan Bentley 4 1/4 Litr idman kabrioleti olub. Bu, özlüyündə bir hekayədir. Onun kuzovu Berlin kuzov ustası Erdmann und Rossi tərəfindən istehsal edilib. Dünyada bu cür idman kabrioletlərindən yalnız bir neçəsi mövcud olub və əksəriyyəti müharibədə məhv edilib. Şairlərdən tutmuş diplomatlara qədər bir çox qonaq onun bağ evinə gələndə Lui onlara evi gəzdirib, maşınlarını göstərib və deyib: “Məndə Brejnevdən daha çox maşın var”.
Yenidənqurma Luinin inhisarını əlindən alıb. “Dəmir pərdə”nin arxasından gələn məlumatlar pərdə düşəndə artıq əmtəə olmaqdan çıxıb. Onun xidmətləri dərhal dəyərsizləşib. O, 18 iyul 1992-ci ildə Londonda ürək tutmasından vəfat edib. Külünün olduğu urna Moskvaya gətirilib və Vaqankovskoye qəbiristanlığında dəfn edilib.\\musavat.com