Orta əsrlər Avropasında ölüm hökmünə məhkum edilmiş şəxs bəzən edamdan xilas ola bilərdi. Bunun üçün edamın həyata keçiriləcəyi yerdə olan qadınlardan birinin həmin şəxslə evlənməyə razılıq verməsi kifayət edirdi. Tarixdə bu cür halları adətən “dar ağacının altında nikah” adlandırırdılar.

Bəzi ölkələrdə, məsələn, İspaniyada, belə bir təklif irəli sürmək hüququ yalnız fahişələrə məxsus idi. Bəzən isə zorlama törətmiş şəxslər zərərçəkmiş qadınla evlənməyə razılıq verməklə ölüm cəzasından xilas olurdular. Belə nikahların qadının itirilmiş hesab edilən namusunu və cəmiyyətdəki nüfuzunu bərpa edəcəyi düşünülürdü.

Bu ənənənin ədəbiyyatda ən məşhur nümunələrindən biri Viktor Hüqonun “Paris Notr-Dam kilsəsi” romanında təsvir olunur. Əsərdə qaraçı qız Esmeralda dar ağacından asılmağa məhkum edilmiş səfil şair Pyer Qrenquarla evlənməyə razılıq verir. Esmeraldanın bu addımı Qrenquarın həyatını xilas edir.

Bu hadisə orta əsrlər Avropasında nikahın yalnız şəxsi münasibət deyil, həm də hüquqi və sosial xilas yolu kimi qəbul edildiyini göstərən maraqlı ədəbi nümunələrdən biridir.

Rəsmiyyə Şərifova,

KONKRET.az