Fransada baş verənlər indi dünyanın diqqət mərkəzindədir. Emmanuel Makronun 34 yaşlı keçmiş təhsil naziri və homoseksual Qabriel Attalı ölkənin yeni Baş naziri təyin etməsi dünya mətbuatının ən çox müzakirə edilən mövzularındandır. Siyasi ekspertlər hesab edir ki, gey Baş nazirin 2027-ci ildə keçiriləcək növbəti prezident seçkilərində Makronun varisi olmaq şansı var. Plan işləsə, o zaman Nazirlər Kabinetinin sədri ölkədə həyatı dəyişməli olacaq.
Keçmiş Baş nazir Elizabet Born təyinatından cəmi ilyarım sonra istefa verdi. Onun başçılıq etdiyi hökumət pensiya yaşını qaldırmaqla kütləvi etirazlara səbəb oldu. Digər qeyri-adekvat qərarları da cəmiyyətdə qıcıq yaratdı. Nazirlər Kabinetinin yeni rəhbəri isə Makronun təmsil olunduğu “İntibah” partiyasını təmsil edir və 2017-ci ildə Fransada deputat seçilib.
Az müddətdə homoseksual Baş nazirin başgicəlləndirici karyera qurması maraq doğurur. 2023-cü ilin iyulunda Fransanın təhsil naziri vəzifəsinə təyin olunan Attal avqust ayında təhsil müəssisələrində müsəlman qadınların çarşab geyinməsini qadağan edib və bu, qalmaqala səbəb olub. Makron yeni Baş naziri təqdim edərək, onun ölkənin islahatları və bərpası istiqamətində kursunu davam etdirəcəyinə əmin olduğunu bildirib.
Attal açıq şəkildə gey olması ilə fəxr edir. O, “İntibah” partiyasının baş katibi, deputat Stefan Sejournetin “sevgilisi”dir.
Fransa üzrə ekspert, Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin baş müəllimi, Beynəlxalq Proseslərin Təhlili Laboratoriyasının elmi işçisi Aleksey Çixaçovun fikrincə, yeni Baş nazirin siyasətə gəlişi təsadüfi deyil: “O, varlı və hörmətli ailədən olan bir adamdır. Məşhur kinoprodüserin oğludur. Aparıcı universitetlərdə, o cümlədən, Paris Siyasi Araşdırmalar İnstitutunda təhsil alıb”.
Ekspert bildirib ki, Attal 2017-ci ildə gənc yaşda siyasətə gələndə dərhal Makronun komandasına qoşulub və hakimiyyətdə olduğu ilk illərdən nüfuzlu vəzifələr tutmağa başlayıb: “İnsan dərhal siyasətə inteqrasiya olunub. Özü də Makrona çox bənzəyir. Onların davranışında da oxşarlıq var”, – deyə politoloq əlavə edib.
Attal nə ilə yadda qalıb?
Çixaçov daha sonra bildirib ki, təhsil naziri kimi Attal əsas diqqəti fransız məktəblərində islahatlara yönəldib: “Bu, uzun prosesdir və illərdir davam edir. Çünki orta məktəb ən mühüm müəssisə hesab olunur. Burada vətəndaşlar azadlıq, bərabərlik və qardaşlıq kimi dünyəvi dəyərlərlə təhsil alır. Buna görə də məktəb islahatlarına böyük diqqət yetirilir. Attal bununla Makronun komandasında siyasi xal qazana bildi və bu, onun Baş nazir təyin olunmasına səbəb oldu”.
Politoloq əmindir ki, Attal yalnız Makronun siyasi kursunu təbliğ edəcək: “Fransada siyasi sistem elə qurulub ki, hər şey prezidentdən asılıdır və baş nazir nə qədər parlaq olsa da, dövlət başçısının kursunu həyata keçirir. Attalın vəzifələri iqtisadi islahatlar, inflyasiya və işsizliklə mübarizədir.”
Attal Makronun varisidirmi?
Çoxları yeni baş nazirin səlahiyyətləri 2027-ci ildə başa çatacaq Makronun varisi olacağına inanır. “O vaxta qədər Attal tamamilə sınaqdan keçiriləcək. İkinci məsələ ondan ibarətdir ki, gənc siyasətçi indi hökumətdə ən yüksək reytinqə malikdir. O, Makron hakimiyyətinin bütün mənfiliklərini, səhvlərini mənimsəyəcək”.
Attal nəyi dəyişəcək?
Moskva Ali İqtisadiyyat Məktəbinin Avropa Araşdırmaları Mərkəzinin direktoru Timofey Bordaçov isə fərqli düşünür: “Baş nazirin dəyişməsi heç bir siyasi dəyişiklik demək deyil. Çünki ölkədə hər şeyi Makron idarə edir. İndiki avtoritar personalist rejimdə Fransanın baş nazirinin adının nə olmasının əhəmiyyəti yoxdur. Ölkədə baş nazir və prezidentin müxtəlif siyasi qüvvələri təmsil etdiyi zaman birgəyaşayış ənənəsi aradan qalxıb. Bütün digər partiyalar bərbad vəziyyətdədir, ölkəni isə son prezident seçkiləri öncəsi meydana çıxan populist hərəkatın nümayəndələri idarə edir”.
Vəli Həsənov,
KONKRET.az