Yuri Vladimiroviç Andropovun Sov.İKP Mərkəzi Komitəsinin Baş katibi kimi hakimiyyəti ən qısa sürən dövrlərdən biri oldu. O, 1982-ci ilin noyabrından 1984-cü ilin fevralına qədər — cəmi 15 ay ərzində bu vəzifəni tutdu. Bununla belə, qısa rəhbərliyi dövründə həyata keçirdiyi tədbirlər SSRİ vətəndaşlarının yaddaşında, xüsusilə də əmək intizamının gücləndirilməsi və işdən yayınanlara qarşı aparılan sərt mübarizə ilə qaldı.

“Sabahınız xeyir! Niyə işdə deyilsiniz?”

1983-cü ildə sovet vətəndaşları bu sualı hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşlarından, ictimai asayişin qorunmasına cəlb olunan dəstələrin üzvlərindən, ən çox isə “Komsomol projektoru” fəallarından eşidə bilərdilər.

İş vaxtı küçədə gəzmək, kinoteatra, hamama, kafeyə və ya başqa ictimai məkana getmək artıq riskli idi. Reyd qrupları belə yerlərdə insanları saxlayır, sənədlərini yoxlayır və ən vacib sualı verirdilər: “Bu saatda niyə işdə deyilsiniz?”

Yoxlamalardan sonra iş vaxtı iş yerində olmayan şəxslərin siyahıları hazırlanırdı. Bu siyahılara təkcə böyüklər deyil, hətta məktəblilər də düşə bilirdi. Məlumatlar həmin şəxslərin qeydiyyatda olduqları müəssisə və təşkilatların rəhbərliyinə göndərilir, onlardan işçinin və ya şagirdin dərs və iş saatlarında harada olmasının səbəbini izah etmək tələb edilirdi.

Əslində, Andropovun başlatdığı “avara ovları” onun SSRİ-də həyata keçirmək istədiyi dəyişikliklərin və iqtisadi islahatların yalnız bir istiqaməti idi.

Korrupsiyaya və intizamsızlığa qarşı mübarizə

Andropovun rəhbərliyi dövründə korrupsiya, ticarət sahəsindəki qanun pozuntuları və möhtəkirliyə qarşı mübarizə də xeyli sərtləşdirildi. Dövlət müəssisələrində yoxlamalar artırıldı, əmək intizamının pozulmasına qarşı daha sərt tədbirlər görüldü.

Maraqlıdır ki, həmin dövrdə Qərb musiqisinə münasibətdə də müəyyən yumşalma müşahidə olunurdu. Rok, pop və disko janrlarında çıxış edən Qərb ifaçılarının musiqi yazılarının satışına rəsmi şəkildə icazə verilməsi də bu dəyişikliklərdən biri idi.

Andropovun əmək intizamını gücləndirmək, işdən yayınma hallarını azaltmaq və istehsalın səmərəliliyini artırmaq məqsədilə həyata keçirdiyi tədbirlər müəyyən nəticələr verdi. Rəsmi statistikaya görə, 1983-cü ildə xalq təsərrüfatında istehsal həcmi 6 faiz artmışdı.

• Həmin dövrün mənzərəsini təsəvvür etmək çətin deyil: iş vaxtı şəhər nəqliyyatında sərnişinlər azalır, kinoteatrlar və kafelər əvvəlki kimi dolu olmurdu. Çünki insanlar artıq iş saatlarında küçədə görünməyin xoşagəlməz nəticələri ola biləcəyini yaxşı bilirdilər.

Sovet hakimiyyəti vətəndaşları işə qaytarmaq istəyirdi. Və bunu kifayət qədər sərt üsullarla edirdi.

İşləmək. İş vaxtında — işdə olmaq. Andropov dövrünün əsas şüarı, sanki, bundan ibarət idi.

Hazırladı: Ağagül Mürsəlov,

KONKRET.az