Pandemiyadan sonra yenicə bərpa olmağa başlayan dünya iqtisadiyyatı Rusiya-Ukrayna müharibəsi fonunda yenidən iflic vəziyyətə düşdü. Rusiyaya tətbiq olunan sanksiyalar ölkələr arasında iqtisadi əlaqələri xeyli zəiflətdi. İdxal-ixrac əməliyyatlarının dayanması dünyada qlobal ərzaq böhranına və inflyasiyaya səbəb oldu. Rusiyanın ən böyük ticarət tərəfdaşlarından olan Azərbaycan da bu proseslərdən geri qalmır. Vətəndaşlar bankdan götürdüyü krediti ödəməkdə çətinlik çəkir. Bu günlərdə Milli Məclisin deputatı Vüqar Bayramov da məsələyə toxunaraq bildirib ki, kredit üzrə faizlər depozitlərdən çoxdur. O qeyd edib ki, kredit faizlərinin təqribən 4 faiz azaldılması mümkündür.
Maraqlıdır, deputatın fikirləri reallaşa bilərmi? Bank kreditlərinin faizləri aşağı salınacaqmı?
Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a danışan iqtisadçı eskpert Eldəniz Əmirov bildirib ki, Azərbaycanda inflyasiya həddinin 2 faiz olduğu vaxtlarda belə kredit faizləri kifayət qədər yüksək olub: “Bank kredit faizlərinin yüksək olmasının özlüyündə müxtəlif səbəbləri var. Əsas səbəb cəlb edilən vəsaitlərin baha əldə olunmasıdır. Mərkəzi Bankın təyin etdiyi uçot dərəcəsi 7,75-dir. Hazırda inflyasiya həddi isə 12-13 faizdir. Bu göstəricinin getdikcə artacağı gözlənilir. Belə bir şəraitdə aşağı faizlərlə kreditlərin verilməsi praktik olaraq mümkün deyil. Kredit alan və verən tərəflərin zaman-zaman müxtəlif ziddiyyətli fikirlərinin şahidi oluruq. Kredit verən təşkilat gəlirlərin aşağı olmasından gileylənir. Müştərilər isə bahalıqdan narazıdır. Əslində hər iki tərəf özlüyündə haqlıdır. Belə ki, depozit faizləri kreditin faizlərinə bilavasitə təsir edir. 10 faiz həcmində depozit götürən banklar aşağı faizlə kredit verə bilməz. Çünki bankın əmanət və digər xərcləri də var”.
İqtisadçı bildirib ki, yalnız bir halda bank kredit faizləri aşağı salına bilər: “İndiki dövrdə inflyasiyanı və Mərkəzi Bankın təyin etdiyi uçot dərəcəsini nəzərə alsaq kredit faizlərinin aşağı salınması mümkün görünmür. Sahibkarlığın inkişafına dəstək üçün aşağı faizlə müəyyən kreditlər verilir. Burada konkret istiqamətlər üzrə verilən kredit faizlərindən söhbət gedir. Lakin ümumilikdə kredit faizlərinin aşağı salınması real görünmür. Əgər inflyasiya yenidən 2-3 faizə qayıdarsa və milli valyutanın dayanıqlılığı möhkəmlənərsə depozit faizlərinin stabilləşməsinə gətirib çıxara bilər. Həmçinin, əlavə pul kütləsi cəlb edilərək əlavə dəyər yaratmaqla aktivliyi artırmaq olar. Bu halda kredit faizləri aşağı salına bilər”.
Şəbnəm Mehdizadə,
KONKRET.az