Ailə həyatı sonlanarkən ən çox mübahisə yaradan məsələlərdən biri birgə əldə olunmuş əmlakın bölgüsüdür.
KONKRET.az yenisabah-a istinadən xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinə əsasən, nikah dövründə alınan hər bir əmlak ər-arvadın bərabər hüquqlu (50/50) birgə mülkiyyəti sayılır. Lakin qanunvericilik müəyyən hallarda əmlakın şəxsi mülkiyyətdə qalmasına və bölgüdən kənarda tutulmasına tam leqal şərait yaradır.
Bu problemlə üzləşməmək üçün aşağıdakı qaydaların tətbiqi mütləqdir:
1. Nikah müqaviləsi bağlamaq
Əmlakı qorumağın ən etibarlı və birbaşa qanuni yolu nikah müqaviləsidir (kontraktıdır). Nikahdan əvvəl və ya nikah dövründə notarial qaydada bağlanan bu müqavilədə tərəflər əmlak rejimini sərbəst müəyyən edə bilərlər. Məsələn, müqaviləyə “Nikah dövründə kimin adına rəsmiləşdirilibsə, həmin əmlak onun şəxsi mülkiyyəti hesab olunur” bəndi əlavə edildikdə, boşanma zamanı həmin əmlak bölgüyə düşmür.
2. Əmlakı üçüncü şəxslərin adına rəsmiləşdirmək
Nikah dövründə alınan ev, avtomobil və ya torpaq sahəsi valideynlərin və ya etibar edilən digər yaxın qohumların adına rəsmiləşdirildikdə, həmin əmlak ər-arvadın birgə mülkiyyət rejimine daxil olmur. Hüquqi cəhətdən əmlak üçüncü şəxsə aid olduğu üçün boşanma prosesində iddia obyekti edilə bilməz.
3. Əmlakı uşaqların adına keçirmək
Yetkinlik yaşına çatmayan övladların adına alınan və ya hədiyyə edilən əmlak valideynlərin birgə mülkiyyəti sayılmır. Boşanma zamanı uşaqların mülkiyyətində olan əmlak bölünmür və uşağın qanuni hüququ olaraq qalır.
4. Şəxsi vəsaitlə alındığını sənədləşdirmək
Nikah dövründə alınan əmlakın ödənişi nikahdan əvvəlki yığımlar, yaxud nikahdan əvvəl sizə aid olan başqa bir əmlakın (məsələn, şəxsi mənzilin) satışı hesabına edilibsə, bu əmlak şəxsi sayılır. Burada əsas şərt ödəniş axınını bank çıxarışları və müqavilələrlə tam sübut edə bilməkdir.
5. Bağışlama (hədiyyə) və vərəsəlik hüququndan istifadə etmək
Nikah dövründə əldə edilməsinə baxmayaraq, hədiyyə (bağışlama müqaviləsi) və ya miras yolu ilə sizə keçən əmlaklar qanunən yalnız sizin şəxsi mülkiyyətiniz sayılır. Qarşı tərəf bu cür əmlaklardan pay tələb edə bilməz.
6. Cehiz və fərdi əşyaları ailə bütövlüyündən ayırmaq
Geyim, şəxsi istifadə əşyaları və xüsusi olaraq sizə hədiyyə edilmiş ziynət əşyaları (qızıllar və ya cehiz) fərdi mülkiyyət hesab olunur. Bu əşyalar boşanma zamanı ümumi bölgü siyahısına daxil edilmir.
Mühüm qeyd: Boşanma prosesi ərəfəsində əmlakı tələsik və saxta alqı-satqı müqavilələri ilə başqasının adına keçirmək risklidir. Qarşı tərəf məhkəmədə bu əqdlərin uydurma olduğunu sübut edərək onları ləğv etdirə bilər. Həmçinin, şəxsi mənzilinizdə nikah dövründə birgə büdcə hesabına əsaslı təmir aparılıbsa, qarşı tərəf həmin mənzildən pay və ya kompensasiya tələb etmək hüququ qazana bilər.