Politoloqlar Ermənistandakı inkişaf proseslərinə mane olan və bunun məzmununu müəyyən edən 10 vacib amili sadalayıblar.
KONKRET.az Ermənistanın acınacaqlı vəziyyətə düçar olmasını şərtləndirən səbəbləri təqdim edir:
1. Artan geosiyasi rəqabət: Rusiyanın Avrasiyaya inteqrasiyası, Türkiyədə pantürkizmin genişlənməsi, Qərbin yeni təhlükəsizlik arxitekturası.
2. Bölgədəki yüksək münaqişə səviyyəsi: Qarabağ məsələsi, Ermənistanla Türkiyə arasında nizamsız və həll edilməmiş qalan münasibətlər, Abxaziya və Cənubi Osetiya ətrafındakı problemlər, İran ətrafındakı situasiya, bölgədəki kürd məsələsi, Suriyadakı qarşıdurma. Regional infrastrukturun və kommunikasiyanın inkişaf perspektivləri, yeni yollar, boru kəmərləri, limanların tikintisi münaqişənin yeni komponentinə çevrilir.
3. Təbii sərvətlərin azaldılması və onlar uğrunda aparılan mübarizə: Bölgədə bu ilk növbədə su ehtiyatlarıdır, həmçinin metallar – qızıl, mis, molibden və s. Ermənistan kontekstindən kənarda isə qaz və neftdir.
4. Ölkənin sürətli və sıçrayışlı iqtisadi inkişafını məhdudlaşdıran imkanlar, o cümlədən sosial bərabərsizliyin artması, pandemiya, iqlim dəyişikliyi, dövlət borcunun həcminin artması.
5. Ölkədə miqrasiyanın sürətlənməsi və əhalinin azalması. Ölkəyə geri dönüş yoxdur və bunun üçün heç bir motivasiya mövcud deyil.
6. Cəmiyyətin parçalanması, daxili nifrət və təcavüz. Zəif dövlətçilik ənənələri, populizmin güclənməsi, nəticədə avtoritarizmin təzahürü.
7. Ölkənin müdafiə sisteminin deformasiyaya uğraması, daimi təxribat və iddialar obyektinə çevrilməsi.
8. Ümumi erməni birləşməsinin tənəzzülü, ortaq gündəmin olmaması və inkişaf üçün milli ideya ətrafında birləşməmək.
9. Qloballaşmanın və yeni informasiya və ünsiyyət mühitinin olmaması.
10. Ermənistanda “Yüksək keyfiyyətli insan potensialı”nın öz rəqabət üstünlüyünü itirməsi.
Mütəxəssislərin fikrincə İnkişaf imkanlarını tam və obyektiv başa düşmək üçün həqiqəti və reallığı təsvir etmək lazımdır:
Geosiyasi mühit və yeni təhdidlər
Daxili siyasi mühit və yeni çağırışlar
Panerməni mühiti və yeni gözləntilər
Müşviq Tofiqoğlu
KONKRET.az