1950–1960-cı illərdə Hindistandan Böyük Britaniyaya və əks istiqamətdə avtobusla səyahət etmək mümkün idi. London–Kəlküttə marşrutu isə dünyanın ən uzun avtobus marşrutlarından biri kimi tarixə düşüb.
1957-ci ildə fəaliyyətə başlayan bu marşrut “Albert Travel” şirkəti tərəfindən təşkil olunurdu. Avtobus Londonu tərk etdikdən sonra Belçika, Yuqoslaviya, Türkiyə, İran, Əfqanıstan və o dövrdə Qərbi Pakistan adlandırılan ərazidən keçərək Hindistana daxil olurdu. Hindistanda Nyu-Dehli, Aqra, Allahabad və Benares şəhərlərindən keçən avtobus son dayanacaq olan Kəlküttəyə çatırdı.
Səfər təxminən 50 gün davam edirdi. Marşrutun bir istiqamət üzrə uzunluğu 16 100 kilometr, gediş-gəliş məsafəsi isə 32 669 kilometr təşkil edirdi. Bu qeyri-adi səyahət sonralar “hippilər marşrutu” kimi də tanındı. Avtobus 1976-cı ilədək fəaliyyət göstərdi. Həmin dövrdə səfərin qiyməti yemək xərcləri də daxil olmaqla 145 funt sterlinq idi.
Uzun və yorucu səfərin sərnişinlər üçün mümkün qədər rahat keçməsi məqsədilə avtobus xüsusi təchiz edilmişdi. Salonda kitab oxumaq üçün yerlər, hər sərnişin üçün ayrıca yataq, qızdırıcılar və ventilyatorlar vardı. Sərnişinlərin istifadəsi üçün bütün zəruri avadanlıqlarla təchiz olunmuş mətbəx də fəaliyyət göstərirdi. Avtobusun sonrakı versiyasında isə ikinci mərtəbənin ön hissəsində mənzərəni seyr etmək üçün xüsusi meydança yaradılmışdı.
Səyahət zamanı sərnişinlər musiqi dinləyə, radioya qulaq asa və yolun mənzərələrindən zövq ala bilirdilər. Marşrut sadəcə bir ölkədən digərinə çatmaq üçün nəzərdə tutulmamışdı. Bu, həm də müxtəlif şəhərləri, tarixi abidələri və mədəniyyətləri kəşf etməyə imkan verən uzunmüddətli turistik səfər idi.
Avtobus yol boyu əsas turistik məkanlara baş çəkir, o cümlədən Benaresdə dayanır, Aqra şəhərində isə məşhur Tac Mahalı ziyarət etmək imkanı yaradırdı. Alış-veriş və istirahət fasilələri Zaltsburq, Vyana, İstanbul, Kabil və Tehran kimi şəhərlərdə təşkil olunurdu.
Beləliklə, London–Kəlküttə avtobus marşrutu XX əsrin ortalarında beynəlxalq səyahətin nə qədər fərqli və macəralı ola biləcəyinin maraqlı nümunəsidir. Bu gün bir neçə saat ərzində təyyarə ilə qət edilən məsafəni həmin dövrdə avtobusla 50 günə başa vurmaq lazım gəlirdi.
Hazırladı: Rəsmiyyə Şərifova,
KONKRET.az
