Havaların isinməsi ilə birlikdə xüsusilə fərdi yaşayış evlərində yaşayan əhali arasında ilan və əqrəb kimi zəhərli canlılarla bağlı narahatlıq artır. Yaz-yay mövsümündə bu canlıların aktivləşməsi onların yaşayış məntəqələrinə, həyətlərə və bəzi hallarda evlərin içərisinə qədər daxil olma ehtimalını yüksəldir. Xüsusilə gecə saatlarında hərəkət edən əqrəblərin kiçik ölçülü olması onların vaxtında aşkar edilməməsinə və nəticədə uşaqlar üçün daha ciddi risk yaratmasına səbəb olur.
KONKRET.az yenisabah-a istinadən xəbər verir ki, bu canlıların həyət evlərinə yaxınlaşmasının əsas səbəbi qida və sığınacaq axtarışıdır. İlanlar əsasən siçan və digər xırda gəmiricilərin olduğu ərazilərə yönəlir. Əqrəblər isə daşlıq, yarıqaranlıq, nəm və sərin mühitlərdə gizlənməyə üstünlük verir. Həyətlərin səliqəsiz saxlanılması, ot və kol-kosun çox olması, odun və tikinti materiallarının açıq şəkildə yığılması bu canlılar üçün əlverişli mühit yaradır.
İlan və əqrəblərin evlərə daxil olmasının qarşısını almağın ən effektiv üsullarından biri ətraf mühitin tam nəzarətdə saxlanılmasıdır. Həyətlərdə otların mütəmadi biçilməsi, daş və taxta yığınlarının evdən uzaq saxlanılması, zibil və tullantıların vaxtında çıxarılması riskin azalmasına birbaşa təsir göstərir. Eyni zamanda evlərin divar və döşəmə hissələrindəki kiçik çatların bağlanması, qapı altlıqlarına izolyasiya materiallarının qoyulması və pəncərələrə qoruyucu torların çəkilməsi vacib tədbirlərdən sayılır.
Xüsusilə gecə saatlarında həyət evlərində işıqlandırmanın güclü olması da əhəmiyyətli rol oynayır. Çünki qaranlıq və yarıqaranlıq sahələr bu canlılar üçün ideal gizlənmə mühiti yaradır. Mütəxəssislər həmçinin həyət evləri və bağlarda ayaqqabı, geyim və yataq dəstlərinin istifadə olunmadan əvvəl yoxlanılmasını tövsiyə edirlər. Əqrəblər xüsusilə qapalı və qaranlıq yerlərdə gizlənə bildiyi üçün bu detal çox vaxt diqqətdən qaçır.
Gəmiricilərin nəzarətdə saxlanılması da dolayı yolla ilanların həyət və evlərə yaxınlaşmasının qarşısını alır. Siçan və digər xırda heyvanların artması ilanlar üçün qida mənbəyi yaradır və bu da onların yaşayış sahələrinə daha çox yaxınlaşmasına səbəb olur. Buna görə də profilaktik dezinfeksiya və deratizasiya tədbirlərinin aparılması vacib hesab edilir.
Eyni zamanda, bəzi ərazilərdə peşəkar dezinfeksiya xidmətlərinin tətbiqi də effektiv sayılır. Bu xidmətlər çərçivəsində xüsusi preparatlarla həyət və ətraf sahələr işlənir, həşərat və sürünənlərin aktivliyi minimuma endirilir. Lakin istifadə olunan vasitələrin insan və ev heyvanları üçün təhlükəsiz olmasına diqqət yetirilməsi zəruridir.
Həkimlər xəbərdarlıq edirlər ki, ilan və əqrəb sancmaları hallarında vaxt itirmədən tibbi yardıma müraciət olunmalıdır. Xüsusilə uşaqlar və yaşlılar bu cür zəhərlənmələrə qarşı daha həssas olduğundan ilkin müdaxilə həyati əhəmiyyət daşıyır.
Ətraf mühitin təmiz saxlanılması, evin konstruktiv boşluqlarının bağlanması və daimi nəzarət ilan və əqrəblərin yaşayış sahələrinə daxil olma ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.