Səudiyyə Ərəbistanının cənubunda, Yəmənlə sərhəd boyunca uzanan Əsir vilayətində əsrlərdir özünəməxsus həyat tərzini qoruyub saxlayan tayfalar yaşayır. Onların arasında rəngarəng çiçək çələngləri ilə seçilən və yerli ənənələri ilə diqqət çəkən insanlar xüsusilə maraq doğurur.
Bu tayfa Xəbələ dağlarının ətəklərində məskunlaşıb. Məlumatlara görə, onun üzvləri bu ərazidə 2 min ildən artıqdır yaşayırlar. Onlar nəsildən-nəslə ötürülən adətlərini qoruyur, gündəlik həyatlarında isə dövlət qaydalarından daha çox tayfa qanunlarına və ənənələrinə üstünlük verirlər.
Kişilərin başındakı rəngarəng çələnglər
Bu tayfanın ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri kişilərin başlarına taxdıqları rəngarəng çiçək çələngləridir. Çələnglər dağətəyi ərazilərdə bitən yabanı güllərdən, çiçəklərdən və müxtəlif bitkilərdən hazırlanır.
Çiçək və otlardan düzəldilən bu bəzəklər təkcə zahiri görünüşə rəng qatmaq üçün deyil, həm də xoş qoxu yaratmaq məqsədilə istifadə olunur. Ərazidə havanın çox isti olması belə ənənənin qorunub saxlanılmasında rol oynayır.
Kişilər çələngləri başlarına taxaraq həm öz görünüşlərinə xüsusi diqqət yetirir, həm də yaşadıqları bölgənin fərqli mədəniyyətini nümayiş etdirirlər. Bu adət Əsir vilayətinin ənənəvi həyat tərzinin maraqlı elementlərindən biri hesab olunur.
Dağların qoynunda qorunan həyat tərzi
Xəbələ dağlarının ətəklərində yaşayan tayfalar uzun müddət özünəməxsus sosial quruluşlarını qoruyub saxlayıblar. Onların həyatında tayfa qaydaları, yerli adətlər və icma daxilində formalaşmış ənənələr mühüm yer tutur.
Mənbə mətndə bildirilir ki, bəzi tayfaların yaşadığı kəndlər möhkəmləndirilmiş tikililərlə əhatə olunub və kənar müdaxilələrə qarşı müqavimət ənənəsi bu günədək davam edir. Hətta bəzi yaşayış məntəqələrinə təhlükəsizlik qüvvələrinin daxil olmaqdan çəkindiyi iddia olunur.
Bu icmaların öz torpaqlarını və ənənəvi həyat tərzlərini qorumağa çalışması bölgənin tarixən formalaşmış tayfa münasibətlərinin davamı kimi təqdim edilir.
Çiçəklər və sərt ənənələr: ziddiyyətli obraz
Mənbədə bu tayfaların yalnız çiçəklərə olan sevgiləri ilə deyil, sərt xarakterləri və münaqişəli münasibətləri ilə də tanındıqları qeyd olunur. Bununla belə, bütöv bir tayfanı qəddar və ya təhlükəli adlandırmaq üçün müstəqil təsdiqlənmiş məlumatlar tələb olunur.
Səudiyyə Ərəbistanının cənubundakı dağlıq ərazilər coğrafi xüsusiyyətlərinə görə uzun müddət özünəməxsus yerli ənənələrin qorunub saxlandığı məkanlardan olub. Bu gün də həmin bölgənin mədəniyyəti, geyimləri və təbiətdən istifadə üsulları ölkənin digər ərazilərindən fərqlənir.
Xəbələ dağlarının çiçəkli kişiləri bu baxımdan diqqətçəkən mədəni obraz yaradırlar: başlarında rəngarəng çələnglər, həyatlarında isə nəsillər boyu qorunan adətlər.
Hazırladı Ağagül Mürsəlov,
KONKRET.az