Maraqlıdır ki, makaronun İtaliyada geniş yayılmasına bir neçə mühüm amil səbəb olub.

İlk növbədə, ölkənin isti və quru iqlimi makaronun istehsalı üçün əlverişli şərait yaradırdı. Belə havada makaronu açıq havada, küləyin köməyi ilə asanlıqla qurutmaq mümkün idi.

Digər mühüm amil bərk buğda sortlarını üyütmək üçün çoxsaylı dəyirmanların mövcudluğu idi.

Lakin ən vacib səbəblərdən biri quru makaronun dəniz ticarəti üçün son dərəcə əlverişli olması idi. Tez bayatlayan çörəkdən və qısa müddətdə xarab olan təzə pastadan fərqli olaraq, qurudulmuş makaronu aylarla saxlamaq və uzaq məsafələrə daşımaq mümkün idi.

Əvvəlcə makaron kasıbların yeməyi hesab olunurdu. Onun hazırlanması üçün cəmi bir neçə ərzaq lazım idi: un, su və bəzən yumurta.

Neapol küçələrində nəhəng qazanlarla isti makaron satan səyyar satıcılara rast gəlmək adi hal idi. Yoldan keçənlər pendirlə səpilmiş bir porsiya makaron alır və elə küçənin ortasındaca yeyirdilər. Çox vaxt bunu əlləri ilə edirdilər. Hətta Burbonlar sülaləsindən olan IV Ferdinand da makaronu çox sevirdi və onu əlləri ilə yeyirdi.

Lakin zaman keçdikcə bu yeməyin cəmiyyətdəki mövqeyi dəyişdi. Makaron artıq yalnız kasıbların süfrəsini bəzəmirdi, tədricən aristokrat ailələrin də mətbəxinə daxil olurdu.

Onun varlı təbəqə arasında populyarlaşmasında çəngəlin də mühüm rolu oldu. Məhz Neapolda çəngəlin konstruksiyası təkmilləşdirildi, ona dördüncü diş əlavə edildi. Bu yenilik uzun makaron növlərini çəngələ dolamağı və yeməyi xeyli asanlaşdırdı.

Daha sonra Avropaya Amerikadan pomidor gətirildi. Əvvəlcə avropalılar bu tərəvəzə şübhə ilə yanaşır, onu əsasən dekorativ bitki kimi yetişdirir, hətta zəhərli hesab edirdilər.

Lakin pomidorun dadına baxıldıqdan sonra onun makaronla mükəmməl uyğunlaşdığı məlum oldu. Bu iki məhsulun birliyi əsl kulinariya uğuruna çevrildi: makaron doyurucu və kalorili, pomidor isə yeməyə xüsusi dad, turşuluq və şirəlilik verirdi.

Üzərinə zeytun yağı, sarımsaq, reyhan və pendir də əlavə edildikdə, həm ucuz, həm doyumlu, həm də olduqca ləzzətli yemək alınırdı.

Nəhayət, italyanların dünyanın müxtəlif ölkələrinə kütləvi miqrasiyası makaronun qlobal miqyasda yayılmasına və beynəlxalq mətbəxin ayrılmaz hissəsinə çevrilməsinə böyük təkan verdi.

Beləliklə, bu gün bütün dünyada sevilən italyan makaronu sadəcə bir yemək deyil, iqlimin, ticarətin, texnoloji yeniliklərin və miqrasiya tarixinin yaratdığı böyük kulinariya mədəniyyətidir.

Rəsmiyyə Şərifova,
KONKRET.az