KONKRET.az-ın Orta Asiya ölkələri üzrə bürosu xəbər verir ki, Qazaxıstan elektrik enerjisi istehsal edəcək məişət tullantılarını yandırma zavodları tikməyi planlaşdırır. Bunu ekologiya, geologiya və təbii sərvətlər naziri Maqzum Mirzağaliyev açıqlayıb.
Mirzağaliyevin sözlərinə görə, bərpa olunan enerji mənbələri ilə yanaşı elektrik enerjisi əldə etmək üçün tullantıların yandırılmasını ehtiva edən tullantıların enerjisinə dair layihənin hazırlanmasına başlanılıb.
“Bu layihə təkcə poliqonda tullantıların basdırılma həcmini azaltmayacaq, həm də bu sahəyə sərmayə cəlb edəcək”, – deyə Mirzağalıyev Senatdakı çıxışında bildirib.
“2025-ci ilə qədər istilik istifadəsinin payını ümumi həcmdən 30%-ə çatdırmaq planlaşdırılır ki, bu da Avropa Birliyi ölkələrindəki mövcud orta paya uyğundur. Qazaxıstanda tullantıların təkrar emalı sektorunu inkişaf etdirməyə hazır olan bir çox potensial investor var. Bu tədbirlər təbii poliqonların aradan qaldırılmasına büdcə xərclərini azaldır. Eləcə də poliqonların inşası ətraf mühitə, insan sağlamlığına, flora və faunaya mənfi təsirləri azaldır. Bu baxımdan tullantıların yandırılması ətraf mühitə uyğunluq baxımından çox ciddi tələblər qoyacaq. Bütün Avropa bu şəkildə işləyir”, – deyə nazir izah edib.
Qeyd edək ki, hələ 2018-ci ildən Energetika naziri Kanat Bozumbayev ölkədə hər il orta hesabla 5-6 milyon ton məişət tullantılarının olduğunu bildirib. Respublikada uzun müddətdir ekoloji cəhətdən tullantıların idarə olunması məsələsi müzakirə olunur. Belə ki, ötən ilin dekabrında Qazaxıstanın keçmiş prezidenti Nursultan Nazarbayev ölkənin bölgələrində tullantıların təkrar emalı komplekslərinin inşasına əmr vermişdi. Cari tədris ilinin əvvəlindən bəri Qazaxıstan məktəblərində uşaqlarda ekoloji maarifləndirmə işləri aparılır, o cümlədən ayrı-ayrı tullantıların çeşidlənməsi mövzusunda ekologiya dərsləri tədris edilir.
Tullantıların Enerjiyə çevrilməsi layihəsi bu sahədə dünya lideri olan Yapon-İsveçrə şirkəti Hitaçi Zosen İnova (HZI) məxsusdur. Tullantıların Enerji Texnologiyasının təsvirində deyilir ki, yalnız təkrar emal üçün yararsız olan tullantılar bitkilərə verilir. Əvvəlcə zibil 1260° C temperaturda yandırılır. Bundan sonra baca qazlarını zərərsizləşdirmək üçün xüsusi bir həll istifadə edərək 850° C temperaturda ikincil yanma var. Nəticədə qazlar elektrik enerjisi istehsal etmək üçün bir turbogeneratora göndərilir.
Bu ilin fevral ayında Rusiyanın Moskva vilayətində tullantıların yığılması və ölkənin digər bölgələrində tullantıların toplanması ilə bağlı problemlərin olduğu dörd oxşar zavodun tikiləcəyi bildirilmişdi.