Kifayət qədər yatmağınıza və istirahət etməyinizə baxmayaraq özünüzü daim yorğun hiss edirsinizsə, səbəb yalnız gündəlik həyatın gərginliyi olmaya bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, uzun müddət davam edən halsızlıq bəzi vitamin və mineral çatışmazlıqları, qalxanabənzər vəz problemləri, yuxu apnesi, qan şəkəri pozuntuları və digər sağlamlıq problemləri ilə əlaqəli ola bilər.
Səhər oyandıqdan sonra özünü dincəlmiş hiss etməmək, gün ərzində enerji çatışmazlığı yaşamaq və hətta istirahət etdikdən sonra belə yorğunluğun keçməməsi diqqətdən kənarda qalmamalıdır.
Həftələrlə davam edən və gündəlik həyata təsir göstərən yorğunluğun səbəbi mütləq araşdırılmalıdır.
KONKRET.az davamlı yorğunluğun əsas səbəblərini təqdim edir:
1. Dəmir çatışmazlığı
Dəmir çatışmazlığı davamlı yorğunluğun ən geniş yayılmış səbəblərindən biridir. Bu zaman halsızlıq, enerji azalması, diqqətin cəmlənməsində çətinlik və saç tökülməsi müşahidə oluna bilər. İrəliləmiş dəmir çatışmazlığı qanazlığına gətirib çıxara bilər.
Xüsusilə menstruasiya zamanı çox qan itirən qadınlarda dəmir səviyyəsinin yoxlanılması vacibdir.
2. B12, folat və D vitamini çatışmazlığı
B12 vitamini çatışmazlığı yorğunluqla yanaşı unutqanlıq, baş ağrısı, diqqət problemləri və bəzi nevroloji şikayətlərə səbəb ola bilər. Heyvan mənşəli qidaları az qəbul edən və ya qida maddələrinin sorulmasında problem yaşayan insanlarda risk daha yüksəkdir.
Folat çatışmazlığı qanazlığı və halsızlıq yarada bilər. D vitamininin aşağı olması isə bəzi insanlarda əzələ zəifliyi və enerji azalması ilə əlaqələndirilir.
3. Qalxanabənzər vəz problemləri
Qalxanabənzər vəzin kifayət qədər hormon istehsal etməməsi, yəni hipotireoz, maddələr mübadiləsinin yavaşlamasına səbəb ola bilər.
Davamlı yorğunluq və yuxululuqla yanaşı üşümə, çəki artımı, qəbizlik, dəridə quruluq və saç tökülməsi kimi əlamətlər də varsa, qalxanabənzər vəzin funksiyaları yoxlanıla bilər.
4. Yuxu apnesi
Kifayət qədər yatmasına baxmayaraq səhər özünü yorğun hiss edən insanlarda yuxu apnesi də nəzərə alınmalıdır.
Güclü xoruldama, yuxu zamanı nəfəsin dayanması, səhər baş ağrısı və gün ərzində yuxululuq yuxu apnesinin əsas əlamətləri arasında göstərilir. Gecə ərzində təkrarlanan nəfəs dayanması yuxunun keyfiyyətini ciddi şəkildə poza bilər.
5. Qan şəkərinin yüksək olması
Diabet və nəzarətsiz yüksək qan şəkəri də davamlı halsızlığa səbəb ola bilər.
Yorğunluqla yanaşı həddindən artıq susama, tez-tez sidiyə getmə, ağız quruluğu, görmənin bulanıqlaşması və səbəbsiz çəki dəyişiklikləri müşahidə olunursa, qan şəkərinin yoxlanılması tövsiyə edilir.
6. Qeyri-kafi qidalanma və susuzluq
Qeyri-müntəzəm qidalanma, həddindən artıq şəkər və emal olunmuş qida qəbulu enerji səviyyəsinin azalmasına səbəb ola bilər.
Uzun müddət ac qalmaq və kifayət qədər su içməmək də halsızlıq, yorğunluq və diqqət dağınıqlığı yarada bilər. Mütəxəssislər balanslaşdırılmış qidalanmaya və kifayət qədər maye qəbuluna diqqət etməyi tövsiyə edirlər.
7. Stress və depressiya
Davamlı yorğunluğun səbəbi hər zaman fiziki xəstəlik olmur. Uzunmüddətli stress, emosional tükənmə və depressiya da insanın özünü enerjisiz hiss etməsinə gətirib çıxara bilər.
Əvvəllər zövq alınan fəaliyyətlərə marağın azalması, istəksizlik, yuxu rejiminin dəyişməsi, diqqət problemləri və uzunmüddətli ruh düşkünlüyü də müşahidə olunursa, psixoloji vəziyyətin qiymətləndirilməsi vacibdir.
8. Oynaq ağrıları ilə müşayiət olunan yorğunluq
Bəzi revmatik xəstəliklər də uzunmüddətli yorğunluğa səbəb ola bilər. Səhərlər oynaq sərtliyi, şişkinlik, ağrı və hərəkət məhdudiyyəti ilə yanaşı halsızlıq yaşanırsa, revmatoloji xəstəliklər də ehtimal olunan səbəblər arasında nəzərdən keçirilməlidir.
9. Böyrək xəstəlikləri
Xroniki böyrək xəstəlikləri ilkin mərhələlərdə ciddi əlamət vermədən inkişaf edə bilər. Xəstəlik irəlilədikcə halsızlıq və davamlı yorğunluq meydana çıxa bilər.
Yüksək qan təzyiqi, diabet və ya ürək-damar xəstəliyi olan şəxslərin böyrək funksiyalarını mütəmadi yoxlatdırması xüsusilə əhəmiyyətlidir.
10. Xərçəng
Davamlı yorğunluq təkbaşına xərçəng əlaməti hesab edilmir. Lakin səbəbi açıqlanmayan və uzun müddət davam edən yorğunluq istəmədən çəki itkisi, səbəbsiz hərarət, gecə tərləmələri, bədəndə kütlə, uzunmüddətli öskürək, qeyri-adi qanaxmalar və ya bağırsaq və sidik vərdişlərində dəyişikliklərlə birlikdə müşahidə olunursa, həkimə müraciət etmək lazımdır.
Yorğunluğu adi hal kimi qəbul etməyin
Mütəxəssislər bildirirlər ki, kifayət qədər yuxu və istirahətə, eləcə də balanslaşdırılmış qidalanmaya baxmayaraq yorğunluq həftələrlə davam edirsə, bunun səbəbi araşdırılmalıdır.
Xüsusilə halsızlıq getdikcə artır və gündəlik fəaliyyətlərə mane olursa, həkim müayinəsi vacibdir.
Lazım gəldikdə qan analizləri vasitəsilə dəmir, B12, folat, D vitamini, qalxanabənzər vəz hormonları, qan şəkəri və böyrək funksiyaları qiymətləndirilə bilər.
Əsas məqsəd yalnız yorğunluğu aradan qaldırmaq deyil, onun arxasında dayanan səbəbi müəyyən etməkdir.\\demokrat.az