“Prezidentin köməkçisi Hikmət Hacıyevin Sülhməramlı Qüvvələrin mandatı ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər rəsmi mövqeyi ifadə edir. Onun çıxışı qısa oldu və əsasən iki məqamla bağlı mövqeyimizi sərgiləyir”.

Bu barədə KONKRET.az-a açıqlamasında politoloq Tofiq Zülfüqarov fikir bildirib: “Azərbaycan 10 Noyabr Bəyannaməsində təsbit edilən müqavilələr əsasında fəaliyyət göstərən sülhməramlıların fəaliyyətinin hüquqi əsaslarının konkretləşdirilməsi istiqamətində işlərin davam etdirir və bunu vacib sayır;

– Müzakirələr zamanı fərqli yanaşmaları özündə əks etdirən bir sıra problemlər müəyyən olundu…

 İndi bu sadə dildə nə deməkdir?

Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, bu məsələdə 3 variant mümkündür:

1 – BMT Nizamnaməsinə uyğun olaraq, BMT-nin strukturları tərəfindən təşkil edilən və həyata keçirilən sülhməramlı əməliyyat;

2- BMT-yə üzv dövlətlər və ya bir sıra ölkələr tərəfindən qəbul edilən və razılaşdırılan mandat əsasında həyata keçirilən sülhməramlı əməliyyat. Bu halda BMT ya BMT Təhlükəsizlik Şurası Prezidentinin xüsusi Bəyanatı ilə, ya da BMT Təhlükəsizlik Şurası xüsusi İnqilabla razılaşdırılmış Mandatı təsdiq edir.

– Bir dövlət və ya bir sıra dövlətlər, ev sahibi olan ölkə ilə  razılaşaraq, sülhməramlı mandatı reallaşdırır. Eyni zamanda onlar bir sıra hüquq və vəzifələri 10 Noyabr Bəyanatına uyğun olaraq mandat kimi qəbul edə bilərlər.  

Tofiq Zülfüqarov əlavə edib ki, bizim 3 -cü bənddə göstərilən məsələ ilə bağlı çətin situasiyamız mövcuddur. Bəs bu yaxşıdır ya pis?

Politoloqun fikrincə bu pisdir, çünki  tərəflərin fərqli gördüyü və təklif olunan məsələləri aydınlaşdırmaq üçün tez -tez danışıqlar apardığı problemlər ortaya çıxır. Digər tərəfdən isə yaxşıdır, çünki danışıqlar aparan tərəflərin əhatə dairəsi 3 dövlətlə – Azərbaycan, Türkiyə və Rusiya ilə məhdudlaşır. Aydındır ki, mandat razılaşdırılaraq BMT tərəfindən təsdiqlənmək üçün təqdim olunarsa, o zaman ən azı Fransa və ABŞ da bu missiyada iştirak etmək istəyəcək. Beynəlxalq qaydalara görə, Mandatın qüvvəyə minməsi üçün ev sahibinin razılığını təsdiq edən sənəd kimi Anlaşma Memorandumunun imzalanması tələb olunacaq. Nəzərə alın ki, burada söhbət ölkələrdən yox, tərəflərdən gedir. Yəni Xankəndindən olan kuklalar da bu memorandumu imzalamalıdır”.

Tofiq Zülfüqarovun fikrincə bütün bunları nəzərə alsaq, o zaman sülhməramlıların Mandatının olmaması ümumiyyətlə taktiki maraqlarımıza cavab verir: “Həm Türkiyənin, həm də Rusiyanın Qərbi prosesdən uzaq tutmaq niyyətinin olduğunu nəzərə alsaq, Mandatın təsdiqini gözləməyə ehtiyac yoxdur. BMT prosedurları ilə müəyyən edilməyən bu cür vəziyyət bizim üçün həm də ona görə uyğundur ki,  sülhməramlıların əməliyyatınaa xitam verilməsi haqda qərarı Azərbaycan müstəqil olaraq verəcək”.

Müşviq Tofiqoğlu

KONKRET.az