1980-ci illərin sonlarında Cənubi Afrikada yaşayan 12 yaşlı Martin Pistorius adi boğaz ağrısı ilə başlayan, lakin qısa müddətdə sürətlə ağırlaşan müəmmalı bir xəstəliyə tutuldu. O, şüurunu, hərəkət qabiliyyətini və danışıq bacarığını tamamilə itirdi. Həkimlər onu bitki həyatı vəziyyətində (komaya bənzər hal) hesab etdilər.

Ailəsinə bildirildi ki, Martinin beyni artıq fəaliyyət göstərmir və o, sadəcə boş bir bədəndir. Lakin heç kimin bilmədiyi, tibbin isə fərqinə varmadığı dəhşətli bir həqiqət vardı: Martinin təxminən 16–17 yaşlarında şüuru özünə qayıtmışdı. Onun zehni tam ayıq idi. Ətrafında baş verən hər şeyi görür, eşidir və anlayırdı. Ancaq bədənini bir millimetr belə hərəkət etdirə bilmədiyi üçün içindəki fəryadı heç kim eşitmirdi.

Tam 12 il ərzində Martin sanki öz bədəninin içində diri-diri həbs olunmuşdu. Otağında danışılan hər sözə şahid olurdu. Bu müddətdə yaşadığı ən ağır və sarsıdıcı an isə anasının yatağının başına gəlib çarəsizlik içində pıçıldadığı bu sözlər idi:

“Ümid edirəm ki, öləcəksən”

Anası Martinin onu eşitdiyini bilmirdi. O, bu sözləri uzun illər davam edən ağır qulluq yükünün yaratdığı psixoloji çöküş və oğlunun əzab çəkdiyini düşünməsinin verdiyi ümidsizlik içində demişdi.

Martin illər sonra etiraf edəcəkdi ki, anasının nə qədər əzab çəkdiyini başa düşdüyü üçün ona əsla qəzəblənməyib. Amma həmin sözləri eşitmək onun ruhunda heç vaxt sağalmayan dərin bir yara açmışdı.

Bəs bu hekayə necə başa çatdı?

2001-ci ildə, Martin 26 yaşında olarkən, bir aromaterapevt onun gözlərindəki kiçik bir işartını və ünsiyyət qurmaq cəhdini fərq etdi. Aparılan müayinələr nəticəsində məlum oldu ki, onun şüuru tamamilə açıqdır.

Uzun illər davam edən reabilitasiya, intensiv müalicə və xüsusi kompüter proqramlarının köməyi ilə Martin yenidən xarici dünya ilə əlaqə qurmağı bacardı. Daha sonra kitablar yazdı, ailə qurdu və həyatına möcüzəvi şəkildə yenidən başladı.

Martin Pistoriusun hekayəsi müasir tibb tarixinin ən sarsıdıcı, ən təsirli və insan iradəsinin gücünü göstərən sağ qalma mübarizələrindən biri hesab olunur.

Hazırladı: Ağagül Mürsəlov,
KONKRET.az