Yay aylarının gəlişi ilə birlikdə hava temperaturunun yüksəlməsi maddələr mübadiləmizdən tutmuş həzm sistemimizə qədər bədənimizin bir çox funksiyasına birbaşa təsir edir. İsti hava şəraitində orqanizm öz daxili temperaturunu tarazlıqda saxlamaq üçün daha çox enerji sərf edir və bu dövrdə seçdiyimiz qidalar sağlamlığımıza ya kömək edir, ya da ciddi şəkildə zərər vurur. Yay mövsümünü rahat, enerjili və xəstəliklərdən uzaq keçirmək üçün bəzi qidaların istehlakını minimuma endirmək, hətta bəzilərindən qətiyyən imtina etmək lazımdır.
KONKRET.az xəbər verir ki, ilk növbədə, yay aylarında yağlı və ağır qızartma yeməklərindən tamamilə uzaq durmaq vacibdir. Fast-food məhsulları, quyruq yağı və kərə yağı ilə zəngin olan ağır xörəklər həzm sistemini həddən artıq yükləyir. Bu növ qidaların parçalanması üçün bədən daha çox istilik enerjisi istehsal edir ki, bu da bədən temperaturunun daha da yüksəlməsinə, bə bərabərində halsızlıq, baş gəllənməsi və ürəkbulanma kimi hallara yol açır. Xüsusilə ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər üçün isti havada ağır yeməklər qan təzyiqinin qəfil dəyişməsinə səbəb ola bilər.
Digər bir təhlükə mənbəyi isə şirniyyatlar və yüksək şəkərli qidalardır. Qablaşdırılmış hazır şirniyyatlar, şərbətli desertlər və hətta masamızdan əskik etmədiyimiz qazlı, şirin içkilər yayda bədənin ən böyük düşmənlərindəndir. Şəkər qanda qəfil sıçrayışlara səbəb olmaqla yanaşı, bədəndəki suyun daha sürətlə xaric olunmasına (dehidratasiyaya) şərait yaradır. İsti günlərdə bədənin suya olan ehtiyacı maksimum həddə çatdığı halda, şəkərli qidalar bu balansı pozaraq insanı daha çox susadır və yorğunluq hissi yaradır.
Yay mövsümündə zəhərlənmə riskini ən çox artıran qidalar isə mayonezli, kəsmikli və kremli məhsullardır. Südlü və yumurtalı qidalar yüksək temperaturda çox qısa müddətdə bakteriya istehsal edir. Küçədə və ya soyuducudan kənarda cəmi bir neçə saat qalan mayonezli salatlar, kremli tortlar və açıq şəkildə satılan süd məhsulları ciddi infeksion xəstəliklərə və kəskin qida zəhərlənmələrinə yol aça bilər. Eyni risk çiy və ya az bişmiş ət, toyuq və dəniz məhsulları üçün də keçərlidir; bu qidaların yay aylarında tam bişdiyindən əmin olmadan istehlak edilməsi qətiyyən tövsiyə edilmir.
Son olaraq, həddindən artıq ədviyyatlı və acı xörəklər də yay menyusundan çıxarılmalıdır. Acı bibər, qara istiot və zəncəfil kimi ədviyyatların tərkibindəki maddələr metabolizmi sürətləndirərək daxili bədən istiliyini artırır (termoqenez prosesi). Bu isə onsuz da isti olan havada bədənin daha çox tərləməsinə, mineral və su itirməsinə səbəb olur.
Yayın dadını sağlam şəkildə çıxarmaq üçün bu ağır və riskli qidaların yerinə bol sulu tərəvəzlər, təbəi meyvələr, yüngül zeytun yağlı yeməklər və ən əsası, bol miqdarda təmiz su seçilməlidir. Unutmamalıyıq ki, yayda bədənimizə göstərdiyimiz qayğı, bizi payız və qış aylarına daha güclü bir immunitetlə hazırlayır.//yenisabah.az