Bu əsəri Edinburqdakı Şotlandiya Milli Qalereyasında gördüm və burada nə baş verdiyini öyrənmək mənə çox maraqlı gəldi. Təkcə rəsmə baxaraq hadisənin mahiyyətini anlamaq demək olar ki, mümkün deyil: silahlı bir kişi gənc qızı harasa aparır, qız onun yanında dayanıb, kişi isə sanki baş verənlərdən heç də məmnun deyil.

Məlum oldu ki, əsərin süjeti Valter Skottun “Pert gözəli” romanından götürülüb.

Rəsmi şotland rəssamı Robert Skott Lauder 1846-cı ildə çəkib. Əsərin adı da kifayət qədər uzundur: “Qou Xrom səyyar müğənnini təhlükəsiz yerə könülsüz şəkildə müşayiət edir”.

Buradakı əsas qəhrəman Pert şəhərindən olan silah ustası Henri Smitdir. Onu “Qou Xrom” ləqəbi ilə tanıyırlar. “Gow” sözü “dəmirçi” mənasını verir, “Chrom” isə onun zahiri görünüşü ilə bağlıdır — qəhrəmanın ayaqları əyri idi.

Yanındakı gənc qızın adı Luizadır. O, Provansdan gəlir və səyyar müğənni kimi pul qazanır. Romanın süjetinə görə kralın oğlu, Rotsey hersoqu Henridən Luizanı təhlükəli ərazidən çıxarmağı və onu düşmənlərdən qorumağı xahiş edir.

Luiza onu müşayiət edən kişiyə sığınaraq yaxın dayanıb. Henri isə qucağında saxladığı balaca Şarlo adlı spanyeli tutur.

Bəs onda Henri niyə belə narazı görünür və əsərin adında deyildiyi kimi, qızı niyə “könülsüz” müşayiət edir?

Səbəbi olduqca maraqlıdır. Henri Luizanı xilas etməyə hazırdır, amma həmin dövrdə nüfuzu o qədər də yaxşı olmayan bir qadınla birlikdə göründüyü halda kimsənin bunu eşitməsindən narahatdır. Çünki Henrinin artıq sevdiyi bir qadın var — Ketrin Qlover. Məhz o, romanın adını aldığı “Pert gözəli”dir.

Henrinin ən böyük qorxusu isə Ketrinin onun başqa bir qadınla gəzdiyini eşitməsidir. Rəssam əsərə daha bir maraqlı detal əlavə edib. Henrinin arxasında, sol tərəfdə həqiqətən də hansısa kişinin başını çıxararaq onları izlədiyini görmək mümkündür. Bunun kim olduğu məlum deyil. Lakin vəziyyət olduqca ironikdir: Henri ən çox kiminsə onu görməsindən qorxur, amma artıq kimsə onu görüb.

Valter Skottun Şotlandiyadakı izi

Ümumiyyətlə, Şotlandiyada diqqətimi çəkən məqamlardan biri də burada Valter Skotta olan böyük hörmətdir.

Yazıçı doğma torpağı, onun tarixi, insanları və adət-ənənələri haqqında çox böyük sevgi ilə yazıb. Buna görə də Şotlandiya mədəniyyəti üçün Skottun həqiqətən böyük əhəmiyyət daşıması təəccüblü deyil.

Elə buna görə də yerli rəssamların onun əsərlərinə tez-tez müraciət etməsi başadüşüləndir. Robert Skott Lauder də yaradıcılığı boyunca dəfələrlə Valter Skottun əsərlərindən süjetlər seçib.

Bu romanın süjetinə qayıtsaq, Henrinin narahatlığı əslində tamamilə əsassız deyilmiş.

Ketrin həqiqətən Luiza haqqında xəbər tutur və sevgilisi ilə səyyar müğənni arasında nəsə olduğunu düşünür. Lakin həqiqət sonradan, iki qadın şəxsən görüşəndə üzə çıxır.

Luiza Ketrinə Henriyə sadəcə kömək etdiyini və onu təhlükədən qoruduğunu danışır. Üstəlik, xilaskarı haqqında o qədər xoş sözlər deyir ki, bütün şübhələr aradan qalxır.

Nəticədə bu hadisə onların münasibətini dağıtmır. Çoxsaylı macəralardan sonra Ketrin Henri ilə ailə qurur.

Yaxşı sonluqla bitən hekayələri sevirəm. Bəs siz bu hekayəni bilirdinizmi?

Hazırladı Ağagül Mürsəlov,
KONKRET.az

Müəllif: Sevtlana Borisovna
Mənbə: “Kətan üzərində hekayələr”