Uşaq psixoloqları Rebekka Veksner və Adina Çesir bildiriblər ki, stres və ya güclü emosional gərginlik yaşayan uşağı sakitləşdirmək üçün ən təsirli ifadələrdən biri “elə indi” sözləridir.
KONKRET.az xəbər verir ki, bu barədə “Parade” nəşri yazıb.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu ifadə uşağa yaşadığı çətin hisslərin müvəqqəti olduğunu və zamanla keçəcəyini xatırladır.
Rebekka Veksner valideynlərə “Bilirəm ki, sən elə indi çox əsəbisən” və ya “Elə indi bu, sənə həqiqətən çox çətin görünür” kimi ifadələrdən istifadə etməyi tövsiyə edir.
Psixoloqun sözlərinə görə, “elə indi” ifadəsi uşağa hisslərin müvəqqəti emosional vəziyyət olduğunu və əbədi davam etmədiyini anlamağa kömək edir. Emosiyalar zamanla dəyişir, yaranır və keçib gedir.
Bununla yanaşı, Veksner qeyd edir ki, bu yanaşma əksər uşaqlarda faydalı olsa da, onun hər bir uşaq üçün bütün hallarda eyni nəticəni verəcəyinə zəmanət yoxdur.
Adina Çesir də oxşar yanaşmanı dəstəkləyir. O, “Bilirəm ki, sən elə indi çox kədərlisən” kimi ifadələrin uşağa yalnız hisslərinin müvəqqəti olduğunu deyil, həm də böyüklərin onun emosiyalarını gördüyünü və qəbul etdiyini hiss etdirdiyini vurğulayır.
Psixoloqların tövsiyə etdiyi digər üsullar
Mütəxəssislər uşağı sakitləşdirmək üçün bir neçə əlavə üsul da tövsiyə edirlər.
Valideynlər daha asta və sakit səslə danışmalı, uşağın göz səviyyəsinə enərək onunla ünsiyyət qurmalıdırlar. Veksner bildirir ki, səs tonunun aşağı salınması və uşağın göz səviyyəsində olmaq uşağın özünü daha təhlükəsiz hiss etməsinə və sakitləşməsinə kömək edir.
Psixoloqlar həmçinin “Sakitləş” demək əvəzinə sadə və konkret tapşırıqlar verməyi məsləhət görürlər. Məsələn: “Üç qurtum su iç, sonra birlikdə həll yolu taparıq” və ya “Mənimlə birlikdə dörd dəfə yerində tullan, sonra problemi birlikdə həll edək”. Onların fikrincə, bu cür sadə fiziki hərəkətlər orqanizmin stresin öhdəsindən gəlməsinə kömək edir.
Digər tövsiyə isə uşağın emosiyalarını qəbul etməkdir. Məsələn, “Görürəm ki, bu, sənin üçün çox çətindir” kimi ifadələr işlətmək tövsiyə olunur. Çesirin sözlərinə görə, uşaqlar yaşadıqları hissləri çatdırmaq üçün davranışlarını daha da kəskinləşdirə bilirlər. Valideyn onların hisslərini qəbul etdikdə isə buna ehtiyac azalır.
Nələrdən çəkinmək lazımdır?
Psixoloqlar bildirirlər ki, valideynlər çox vaxt uşağın yaşadığı vəziyyəti məntiqlə izah etməyə və dərhal həll yolu tapmağa çalışırlar. Lakin böhran anında uşağın əsas ehtiyacı məhz emosiyalarının qəbul edilməsidir.
Onların fikrincə, uşağın hisslərini qəbul etmək və bunun yalnız müvəqqəti bir vəziyyət olduğunu xatırlatmaq bir çox hallarda daha təsirli yanaşma hesab olunur.\\Demokrat.az
