1906-cı ildə işsiz bir alman çəkməçi köhnə hərbi forma geyinərək bir qrup əsgərə əmr verdi, şəhər merini həbs etdirdi və dövlət xəzinəsindən pul götürdü. Ən təəccüblüsü isə heç kimin onun rütbəsini yoxlamağa cəsarət etməməsi idi.
1906-cı ildə Almaniyada baş verən qeyri-adi hadisə hərbi rütbəyə və dövlət hakimiyyətinə kor-koranə itaətin nə qədər təhlükəli ola biləcəyini nümayiş etdirdi. İşsiz alman çəkməçi Vilhelm Foyqt Prussiya ordusunun kapitanı olduğunu iddia edərək bütöv bir şəhər idarəsini öz nəzarətinə götürməyi bacardı.
Hadisənin qəhrəmanı olan Foyqt əvvəlcə işlənmiş hərbi geyim alaraq özünü zabit kimi təqdim etməyə hazırlaşdı. O, Prussiya ordusunun kapitan formasını geyindikdən sonra küçədə qarşısına çıxan həqiqi əsgərlərə yaxınlaşdı və onlara onun əmrlərinə tabe olmağı tapşırdı.
Ən maraqlısı odur ki, əsgərlər onun kimliyini və rütbəsini yoxlamağa çalışmadılar. Hərbi forma və özünəinamla verilən əmrlər onların itaət etməsi üçün kifayət etdi.
Foyqt əsgərlərlə birlikdə Berlin yaxınlığındakı Köpenik şəhər meriyasına yollandı. O, burada merin həbs olunmasını əmr etdi. Ardınca şəhər xəzinəsinə daxil olaraq oradan 3 557 marka 45 pfenninq götürdü.
Saxta kapitan bununla da kifayətlənmədi. O, əsgərlərə binanı mühafizə etməyi tapşırdı, özü isə hadisə yerindən uzaqlaşdı.
Lakin Foyqtun qurduğu plan uzun müddət gizli qala bilmədi. O, hadisədən 10 gün sonra yaxalandı.
Bu qeyri-adi əhvalat Almaniyada böyük rezonans doğurdu. Hadisə sonradan “Köpenik kapitanı” adı ilə məşhurlaşdı və Almaniya imperiyasında hərbi formaya, rütbəyə və hakimiyyət simvollarına göstərilən hədsiz ehtiramın parlaq nümunəsinə çevrildi.
Əslində, Foyqtun uğuru təkcə onun cəsarətindən qaynaqlanmırdı. Onun qarşısına çıxan insanların hərbi geyimə və zabit əmrinə qeyd-şərtsiz tabe olması bu saxtakarlığın həyata keçirilməsinə imkan yaratmışdı.
Beləliklə, adi bir çəkməçi heç bir real hərbi səlahiyyəti olmadan özünü kapitan kimi təqdim edərək dövlət idarəsini ələ keçirmiş, merin həbsinə nail olmuş və şəhər xəzinəsindən pul götürmüşdü. Bu hadisə tarixdə zahiri nüfuzun və kor-koranə itaətin insanları necə asanlıqla aldada biləcəyini göstərən ən maraqlı nümunələrdən biri kimi qaldı.
Natiq Səlim,
KONKRET.az