1. İsveçdə “Siz” müraciətindən demək olar ki, istifadə olunmur
İsveçdə rəsmi “Siz” müraciəti yalnız kral ailəsinin üzvlərinə münasibətdə işlədilir. Digər hallarda, hətta tanımadığınız insanlarla belə, “sən” formasında danışmaq normal qəbul olunur.
2. Bəzi adları uşaqlara qoymaq qadağandır
İsveçdə valideynlər övladlarına istədikləri adı verə bilmirlər. Məsələn, IKEA və Elvis kimi adların uşaqlara qoyulmasına icazə verilmir. Ad seçimi ölkənin müvafiq qanunvericiliyinə uyğun olmalıdır.
3. Qan donorlarına maraqlı mesaj göndərilir
İsveçdə qan donorlarına onların bağışladığı qanın başqa bir insanın həyatını xilas etdiyi zaman SMS göndərilir. Beləliklə, donor öz yardımının nəticəsini bilmək imkanı əldə edir.
4. İsveç ixtiraları ilə dünyaya böyük töhfələr verib
İsveçdən dünyaya bir sıra mühüm ixtiralar və texnologiyalar bəxş edilib. Bunlar arasında üçnöqtəli təhlükəsizlik kəməri, Selsi temperatur şkalası, gəmi vintinin müasir konstruksiyası, kardiostimulyator və kompüter siçanı kimi nümunələr var. İsveçli alim və ixtiraçıların elmin müxtəlif sahələrində mühüm xidmətləri olub.
5. İsveç dilində “asan” və “çətin” sözlərdən istifadə fərqlənir
İsveçlilər arasında belə bir müşahidə var ki, gündəlik danışıqda daha sadə sözlərə üstünlük verilir, bəzi mürəkkəb və kitabı ifadələr isə daha az işlədilir. Buna görə də, xarici bir şəxs danışıq zamanı nisbətən “çətin” sözlərdən istifadə etsə, onun daha savadlı və erudit olduğu düşünülə bilər.
Məsələn, “reyd”, “obyektiv”, “interpretasiya” kimi sözlər belə ifadələr sırasında göstərilir.
6. Bu ölkədə roman və əsərlərin sadələşdirilmiş variantı da mövcuddur
Məsələn, Lev Tolstoyun məşhur “Hərb və sülh” romanının İsveç dilinə həm tam, həm də daha sadə oxucu üçün uyğunlaşdırılmış tərcümələri mövcuddur. Bu yanaşma mürəkkəb klassik əsərlərin daha geniş auditoriyaya çatdırılmasına imkan verir.
7. İsveçlilərin bir qismi Rusiyaya getməkdən çəkinir
İsveç cəmiyyətində Rusiyaya münasibətdə uzun illərdir müxtəlif stereotiplər mövcuddur. Onlardan biri də Rusiyada cinayət və mafiya təhlükəsinin yüksək olması ilə bağlı təsəvvürdür. Bu səbəbdən bəzi isveçlilər Rusiyaya səfər etməkdən ehtiyat edirlər.
8. İsveçlilər balıq tutmağı sevirlər
Balıqçılıq İsveçdə geniş yayılmış hobbilərdən biridir. Lakin bir çox insan balıq tutmağı yalnız qida əldə etmək üçün deyil, idman və əyləncə məqsədilə həyata keçirir. Tutduqları balıqla şəkil çəkdirib onu yenidən suya buraxanlar kifayət qədər çoxdur.
İsveçdə xüsusilə durnabalığı (şuka) idman balıqçılığında məşhur balıqlardan hesab olunur.
9. “@” işarəsinin İsveçdə maraqlı adı var
Elektron poçt və sosial şəbəkələrdə istifadə etdiyimiz “@” işarəsinin müxtəlif dillərdə fərqli adları var. İsveç dilində bu simvol “snabel-a” adlanır və sözün hərfi mənası təxminən “fil xortumu” deməkdir.
10. İsveçdə kassada məhsulları necə yerləşdirmək də nəzakət qaydasıdır
İsveç mağazalarında kassaya yaxınlaşarkən məhsulları səbətdən çıxarıb ştix-kodu kassirə tərəf çevirmək nəzakətli davranış hesab olunur. Bununla kassirin məhsulları daha sürətli skan etməsinə şərait yaradılır və növbədə gözləyən digər insanların vaxtına da hörmət göstərilmiş olur.
Ağagül Mürsəlov,
KONKRET.az