Mütəxəssislər hesablamalarına görə, güclü El-Nino və uzunmüddətli qlobal istiləşmənin birləşməsi qarşıdan gələn qışı xüsusilə dəyişkən edə bilər.
Hazırkı “super El-Nino” ABŞ-da qış havasına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə bilər, şimal bölgələrində temperaturun orta səviyyədən yuxarı olmasına və cənub ştatlarında və sahil boyunca yağıntının artmasına səbəb ola bilər. Eyni zamanda, bəzi ərazilərdə quraqlığın pisləşməsi və güclü yağışların daşqınlara və torpaq sürüşmələrinə səbəb ola biləcəyi ehtimal olunur.
Bu barədə ABŞ Milli Okean və Atmosfer Administrasiyasının (NOAA) mövsümi proqnozuna istinadən məlumat yayılıb.
Proqnoz 2026-cı ilin dekabrından 2027-ci ilin fevralına qədər olan dövrü əhatə edir. Mütəxəssislər güclü El-Niño və uzunmüddətli qlobal istiləşmənin birləşməsinin qarşıdan gələn qışı xüsusilə dəyişkən edə biləcəyini təxmin edirlər.
Daha isti qışın gözlənildiyi yerlər
NOAA proqnozuna görə, ABŞ-ın şimal-qərbində, Kaliforniyanın şimalında, Orta Qərbdə, Missisipi vadisində və ABŞ-ın şərqinin böyük hissəsində orta səviyyədən yuxarı temperatur gözlənilir. Alyaska, Puerto-Riko və ABŞ Virgin adalarında da orta səviyyədən daha isti qış proqnozlaşdırılır.
Cənub-şərqin müəyyən ərazilərində, xüsusən də Luizianadan Floridaya qədər, mövsümi normaya yaxın temperatur ehtimalı daha yüksəkdir. Havay və ABŞ-ın cənub-qərbinin böyük bir hissəsi üçün proqnoz hələlik hər hansı bir temperatur ssenarisinin açıq şəkildə dominantlığını göstərmir.
El-Nino, mərkəzi və şərq ekvatorial Sakit okeanında səth sularının dövri istiləşməsi ilə əlaqəli bir iqlim fenomenidir. Atmosfer sirkulyasiyasını və reaktiv axınların yerini dəyişdirərək dünyanın müxtəlif bölgələrində temperaturun və yağıntının paylanmasına təsir göstərir.
Eyni zamanda, ABŞ-da isti qışlar yalnız El-Niño ilə əlaqəli deyil. İstixana qazı tullantılarının yaratdığı iqlim dəyişikliyi də temperaturun artmasına səbəb olur və güclü təbii fenomen bu tendensiyanı daha da şiddətləndirə bilər.
Daha çox yağış harada olacaq
NOAA cənub ştatlarında, xüsusən də Kaliforniyanın cənubunda və Arizona ştatının cənub-qərbində, eləcə də Körfəz sahilindən Orta Atlantik bölgəsinə qədər Şərq sahilinin böyük bir hissəsində orta səviyyədən yuxarı yağıntı ehtimalının artacağını proqnozlaşdırır. Sakit okeanın şimal-qərbində və şimal-şərqin bəzi hissələrində daha rütubətli hava şəraiti də mümkündür.
Bu, su çatışmazlığından əziyyət çəkən bölgələrdə vəziyyəti yüngülləşdirə bilər. Məlumatlara görə, hazırda quraqlıq ABŞ-ın təxminən 45 faizini əhatə edir. Əlavə yağıntı xüsusilə cənub Böyük düzənliklər və əsas çay hövzələri, xüsusən də Kolorado və Aşağı Missisipi üçün vacibdir.
Lakin, hər yerdə daha rütubətli qış gözlənilmir. Alyaska, Havay, şimal-qərb dağlarının bəzi yerlərində və Böyük göllərin yaxınlığındakı təcrid olunmuş ərazilərdə orta səviyyədən aşağı yağıntı ehtimalı var. Şimal Rokki dağlarının bəzi yerlərində, şimal-şərqi Oreqon və şərqi Vaşinqtonda quraqlıq şəraiti daha da pisləşə bilər.
Bundan əlavə, güclü yağıntı mütləq müsbət bir inkişaf deyil. Əgər quru torpaqlara güclü yağış düşərsə, bu, qəfil daşqınlara və torpaq sürüşmələrinə səbəb ola bilər.
NOAA-nın Milli hava xidmətinin direktoru Ken Qrem bildirib: “Yağış və qar yağışının artması quraqlıqdan əziyyət çəkən bölgələrə kömək edə bilsə də, quru torpaqlarda həddindən artıq yağıntı dağıdıcı qəfil daşqınlara və torpaq sürüşmələrinə səbəb ola bilər”.
Proqnoz niyə qeyri-müəyyən olaraq qalır
El-Nino tendensiyasının gözlənilən əhəmiyyətli dərəcədə güclənməsinə baxmayaraq, mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər: mövsümi proqnoz müəyyən bir gündə konkret temperatur və ya yağıntı miqdarını proqnozlaşdırmır. Bu, üç aylıq orta göstəricilərin iqlim normasından yuxarı, aşağı və ya yaxın olma ehtimalını göstərir.
Bundan əlavə, hər bir El-Niño hadisəsi fərqli şəkildə özünü göstərir. Buna görə də, hətta çox güclü bir hadisə belə bütün bölgələrdə eyni hava təsirlərinə zəmanət vermir. Güclü El-Niño və qlobal istiləşmənin birləşməsi 2026-2027-ci illərin qışını proqnozlaşdırmaq və ekstremal hava hadisələrinə hazırlıq görmək baxımından çətinləşdirə bilər.//Lent.az