“Ukrayna məsələsi, əslində ABŞ və Rusiya arasındakı münasibətlər, iki gücün hərbi və diplomatik fəaliyyəti haqqında hekayədir”.
KONKRET.az xəbər verir ki, Rusiyanın “Ria Novosti” agentliyi Ukraynadakı vəziyyət haqda maraqlı məqalə dərc edib.
2008-ci ildə Gürcüstanla olduğu kimi, Ukrayna məsələsi də ABŞ və Rusiya arasındakı münasibətlərdən bəhs edir. Bu bizim yüksək səviyyəli rəsmilərimizin danışıqlarıdır, bu, bizim hərbi və diplomatik fəaliyyətimizdir. Bu günün ən aktual sualı isə belədir: “Amerikalılar bu barədə nə düşünürlər? Onlar Ukrayna üçün döyüşəcəklərmi?
Səs-küyü “Ukraynaya qoşun yeridəcəklərini və Rusiyaya qarşı nüvə silahından istifadə etmək barədə düşünəcəklərini” deməklə senator Rocer Uiker pozdu. Ancaq o tək deyil. Senator Coni Ernst Rusiyanın təcavüzü ilə mübarizə üçün bütöv bir plan dərc edib. O, NATO bölmələrinin rotasiya əsasında Ukraynada daimi yerləşdirilməsini, təlimlər və brifinqlər keçirməsini tələb edib.
Məqalədə 1960-cı ildə senator Con Kennedinin büdcə pullarını Pentaqon üçün “sökdüyü” haqda danışılır. “Kennedi həmin vaxt həmkarlarını qorxudurdu ki, Sovet imperiyası uzaqmənzilli raketlər üzərində fərqli üstünlüyə malikdir. Əgər bu üstünlük davam etsə, o zaman əllərində olan bütün nüvə silahları ilə dərhal ABŞ-ı vuracaqlar. Ona görə də, daha çox vəsait tələb olunur” – Kennedi deyirdi. 1961-ci ilin iyunu gəlir. Kennedi artıq prezident olub və Vyanada Xruşşovla görüşür. İndi Ukrayna məsələsi olduğu kimi, o zaman da Qərbi Berlinin taleyi müzakirə edilirdi. Vyanada prezident komandası Sovet həmkarlarının yanında açıq şəkildə Amerikanın nüvə silahı sahəsində üstünlüyü ilə öyünməyə başladı. Amerikanın Sovet imperiyasının cavabının qarşısını almaq üçün ilk zərbəni həyata keçirəcəyinə işarə etdi…”. Vyana danışıqları faktiki olaraq status-kvonu təsdiqlədi – Berlində divar tikildi və Qərbi Berlin məsələsi otuz il donduruldu. Putin və Bayden arasındakı danışıqlardan sonra da indiyə qədər heç bir ciddi dəyişiklik baş verməyib.
Bəs sadə amerikalılar bu gün Ukrayna haqqında nə düşünürlər?
2014-cü ildə “Washington Post” qəzeti “Amerikalılar Ukrayna uğrunda döyüşmək istəyirlərmi” mövzusunda sorğunun nəticələrini dərc edib. O zaman respondentlərin yalnız 13 faizi müharibə istəyirdi. Paralel olaraq bəzi ABŞ vətəndaşlarından dünya xəritəsində Ukraynanı tapmağı xahiş edirdilər. Yalnız 16 faiz bunu tapmağı bacarmışdı. Sorğu həqiqətən də təsiredici nəticələrlə yadda qalmışdı. Amerikalıların “Ukraynası” Afrikada, Hindistanda, Alyaskada, İslandiyada yerləşirdi. Bu sadəcə məlumatsızlıq deyil. Fərqli coğrafiya, fərqli siyasət, başqa iqtisadiyyat və sair amillərin bu məlumatsızlıqda təsiri var.
2021-ci ildə isə artıq amerikalıların yarısı Rusiya ilə döyüşmək üçün ABŞ əsgərlərini göndərməyə hazırdır. Düzdür, sorğu bu ilin iyulunda keçirilib. Həm də aydındır ki, amerikalılar həm seçkilərdə, həm də statistikada rəqəmlər üzərində rəsm çəkməyi sevirlər. Lakin bütövlükdə kütləvi şüurun militarizasiyası sürətlə gedir və bu, tamamilə başa düşüləndir. Amerika xalqının həyatı daha da pisləşir. Görünməmiş infilyasiya, dolları gözdən salmaq və ölkəni yoxsulluğa sürükləmək təhlükəsi yaradır. Yeganə xilas şansı Rusiya və Çin kimi zəngin ölkələri talamaq kimi görünür.
ABŞ liderləri özlərini dünya hökmranlığının tələsinə salıblar. Əfqanıstandakı zəifliyə və növbəti uğursuzluğa görə heç kimin onları bağışlamayacağını başa düşürlər. Sovet dövründə amerikalılar domino prinsipinə inanırdılar. Qorxurdular ki, əgər hansısa ölkə kommunizmə yoluxsa, onun qonşuları da mütləq Sovet İttifaqının təsiri altına düşəcək.
Amerika bu gün eyni domino daşları boyunca təsir itkisi ilə üz-üzədir. Vaşinqton düşünə bilən tayvanlıların Çin bayraqlarını, böyük ukraynalıların isə rus bayraqlarını zibilxanalarından çıxardığını görməzdən gələ bilməz. “Əsl zorakılıq edənlər azdır”, Vaşinqton uğrunda döyüşəcək axmaqlar yoxdur. Bəli, bu uğursuzluqlardan sonra Vaşinqtonu və digər müttəfiqlərini böyük itkilər gözləyir. Və Amerikalıların keçmiş vassallarından daha pis düşmənləri olmayacaq.
Müşviq Tofiqoğlu
KONKRET.az