Müasir dünya siyasətində dövlətin genişmiqyaslı beynəlxalq münaqişələrin tərəfləri ilə konstruktiv, proqnozlaşdırılan və praqmatik dialoqu davam etdirmək bacarığı yüksək diplomatik ustalığın əsas göstəricilərindən biridir.

KONKRET.az xəbər verir ki, Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun Moskvaya rəsmi səfərindən dərhal sonra Kiyevə səfər etməsi Bakının xarici siyasət kursunun davamlılığını bir daha nümayiş etdirdi. Bu siyasətin əsas istiqaməti aydındır: Azərbaycan beynəlxalq hüququn prinsiplərinə, suverenliyə və milli maraqlara əsaslanaraq həm Rusiya, həm də Ukrayna ilə tam, normal və qarşılıqlı faydalı münasibətlər qurub və onları ardıcıl şəkildə inkişaf etdirir.

Balans və praqmatizm: Bakının xarici siyasətinin geosiyasi xətti

Azərbaycanın xarici siyasəti uzun müddətdir çoxvektorlu və strateji müstəqilliyin nümunəsi kimi tanınır. Qlobal təhlükəsizlik arxitekturasının dərin böhran yaşadığı, ənənəvi diplomatik körpülərin dağıldığı bir dövrdə Bakı əsas regional və qlobal aktorlarla açıq və məhsuldar əlaqələri qoruyub saxlamaq bacarığını nümayiş etdirir.

Azərbaycan diplomatiyasının rəhbərinin Rusiya paytaxtında keçirilən danışıqlardan dərhal sonra Ukraynaya rəsmi səfəri təsadüfi xronoloji hadisə deyil, qərarların şəffaflığını və müstəqilliyini göstərən düşünülmüş addımdır. Azərbaycan bir tərəfdaşla münasibətlərini digər tərəflə əlaqələrə zərər vurmaq hesabına qurmur və xarici təzyiqlərə boyun əymir.

Əksinə, Bakı diplomatiyası aydın və dəyişməz prinsiplərə əsaslanır: beynəlxalq hüquq normalarına ciddi riayət, dövlətlərin suveren bərabərliyi, daxili işlərə qarışmamaq və qarşılıqlı hörmət.

Rusiya ilə – mühüm qonşu və böyük regional oyunçu ilə tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətlərini inkişaf etdirən Bakı eyni zamanda Kiyevlə əlaqələrinin strateji xarakterini qoruyur. Bu diplomatik balans konkret iqtisadi, humanitar və institusional məzmunla möhkəmlənir. Bakı özünü etibarlı, dürüst və proqnozlaşdırılan tərəfdaş kimi göstərir.

Humanitar ölçü və sosial həmrəylik

Ceyhun Bayramovun Kiyevdə keçirdiyi danışıqların praktiki məzmunu iki ölkə arasındakı əlaqələrin dərin və çoxşaxəli xarakterini nümayiş etdirdi. Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski ilə görüş və İrpen şəhərinə səfər Bakının Kiyevlə əməkdaşlığında əsas prioritetləri ortaya qoydu: insanlara real yardım, hərbi əməliyyatlardan zərər çəkmiş sosial infrastrukturun bərpası və uzunmüddətli tərəfdaşlıq.

Azərbaycan nümayəndə heyətinin İrpendə Azərbaycan tərəfindən bərpasında və təchizatında fəal iştirak edilən məktəb, xəstəxana və reabilitasiya mərkəzinə baş çəkməsi güclü humanitar mesaj daşıyır.

Bakı böhranın ilk günlərindən Ukrayna xalqına genişmiqyaslı yardım göstərir. Bu yardımlara enerji avadanlıqlarının, dərman vasitələrinin göndərilməsi, həmçinin ukraynalı uşaqların Azərbaycanda sağlamlıq və psixoloji reabilitasiya proqramları daxildir. Vladimir Zelenski bu fasiləsiz və prinsipial dəstəyə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə və Azərbaycan xalqına təşəkkürünü bildirib.

Enerji istiqaməti: qaz tədarükündən yeraltı qaz anbarlarından istifadəyə qədər

Humanitar istiqamətlə yanaşı, Kiyevdə keçirilən danışıqlarda strateji əməkdaşlığın geniş spektri müzakirə olunub. Xüsusi diqqət enerji və neft-qaz sahəsinə yönəlib. Azərbaycan bu sahədə ənənəvi olaraq Avropanın və regionun enerji təhlükəsizliyinin əsas təminatçılarından biri kimi çıxış edir.

Qlobal enerji bazarlarının dəyişdiyi bir şəraitdə Ukrayna Azərbaycan qazının alınmasında və enerji mənbələrinin şaxələndirilməsində strateji marağını ifadə edib.

Bakı isə etibarlı və müstəqil tərəfdaş statusunu bir daha təsdiqləyib. Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov ölkənin zərurət yaranacağı təqdirdə Ukraynaya təbii qaz tədarük etməyə hazır olduğunu bildirib. Həmçinin Ukraynanın yeraltı qaz anbarlarından istifadə imkanlarının nəzərdən keçirildiyini qeyd edib.

Bu qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlıq yalnız biznes və logistika üçün yeni imkanlar yaratmır, eyni zamanda regional enerji dayanıqlığının gücləndirilməsi üçün möhkəm baza formalaşdırır.

Müdafiə əməkdaşlığı: praqmatizm və konstruktiv dialoq

Danışıqlar zamanı tərəflər müdafiə əməkdaşlığı məsələlərinə də toxunublar. Bu, qarşılıqlı etimadın yüksək səviyyəsini və ikitərəfli dialoqun çoxşaxəliliyini göstərir.

Bu sahədə müzakirələr tam konstruktiv şəraitdə keçib və qarşılıqlı maraq doğuran, regional sabitliyə xidmət edən istiqamətlərə yönəlib.

Tərəflər müntəzəm əlaqələrin və ixtisaslaşmış sahələr üzrə fikir mübadiləsinin vacibliyini vurğulayaraq təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın milli maraqlar nəzərə alınmaqla inkişaf etdirilməsinin əhəmiyyətini təsdiqləyiblər.

Bununla yanaşı, Azərbaycan tərəfi prinsipial mövqeyini açıq şəkildə qoruyur: bu əməkdaşlıq tamamilə ikitərəfli xarakter daşıyır və üçüncü ölkələrə qarşı yönəlməyib.

Bakı Moskva və Kiyev arasında seçim etmir

Səfərin yekun təhlili göstərir ki, Azərbaycanın ardıcıl siyasəti bütün regionda sülhün və inkişafın qorunması üçün möhkəm təməl yaradır.

Öz öhdəliklərindən və prinsiplərindən imtina etməyən Bakı ən mürəkkəb tarixi dövrlərdə belə bütün qonşular və tərəfdaşlarla normal, qarşılıqlı hörmətə əsaslanan və faydalı münasibətlərin mümkün olduğunu nümayiş etdirir.

Ceyhun Bayramovun Kiyevə səfəri göstərdi ki, Azərbaycanın diplomatik kursu balanslılıq, suveren yetkinlik və strateji uzaqgörənlik nümunəsi olaraq qalır.

Nəticə etibarilə, bu gün əsas sual Azərbaycanın Moskvanı, yoxsa Kiyevi seçməsi deyil.

Əsas sual başqadır:

Azərbaycan özü ilə kimin, nə zaman və hansı şərtlərlə əməkdaşlıq edəcəyini müstəqil şəkildə müəyyən edə bilirmi?

Son illərin cavabı aydındır.

Bəli.

Məhz buna görə “Moskva — Kiyev” diplomatik marşrutunu iki qütb arasında hərəkət kimi deyil, müstəqil mövqenin nümayişi kimi qəbul etmək lazımdır.

Bakı heç kimin tərəfini seçmir.

Bakı öz maraqlarını seçir.

Beynəlxalq sistem nə qədər mürəkkəbləşirsə, belə siyasətin üstünlüyü bir o qədər aydın görünür: başqasının münaqişəsinin bir hissəsi olmamaq, diplomatik imkanlardan öz dövlətini gücləndirmək üçün istifadə etmək.

Azərbaycan üçün bu, artıq sadəcə diplomatik taktika deyil.

Bu, strateji kursdur. (Mənbə: 1news.az)

Natiq Səlim,
KONKRET.az