Efiopiyanın sərt və əlçatmaz dağ qayalıqları arasında dünyanın ən qeyri-adi xristian ibadətgahlarından biri yerləşir. Söhbət ölkənin tarixi Tiqray bölgəsində, sıldırım qayanın zirvəsində inşa edilmiş Abuna Yemata Guh kilsəsindən gedir. Bu qədim məbədə çatmaq üçün ziyarətçilər olduqca təhlükəli və çətin yolu qət etməli, hər addımını ehtiyatla atmalıdırlar. Kilsənin qeyri-adi mövqeyi onu sanki adi dünyadan ayırır, ətrafında sirli və mistik bir atmosfer yaradır.
Məbədə aparan yol dar qaya cığırlarından, təbii daş çıxıntılarından və dik yamaclardan keçir. Yerli din xadimləri və möminlər bu çətin marşrutu qət edərkən qumdaşının üzərindəki kiçik oyuqlardan və çıxıntılardan dayaq kimi istifadə edirlər. Yolun bəzi hissələrində insanlar qayaya daha yaxşı tutunmaq və səthi ayaqları ilə hiss etmək üçün ayaqyalın qalxmağa üstünlük verirlər. Lakin bu üsul da təhlükəni aradan qaldırmır. Məbədə yüksəlmək xüsusi diqqət, fiziki dözüm və ciddi ehtiyat tələb edir.
Kilsənin daxilində isə ziyarətçiləri tamamilə fərqli mənzərə gözləyir. Burada qədim dini freskalar, divar rəsmləri və qiymətli əlyazma irsi qorunub saxlanılır. Efiopiya kilsə ənənəsində əsrlər boyu keçi dərisindən xüsusi üsulla hazırlanmış perqamentlərdən istifadə olunub. Müqəddəs mətnlər həmin perqamentlər üzərində əllə köçürülərək nəsildən-nəslə ötürülüb. Bölgənin quru iqlimi qədim materialların qorunmasına müəyyən dərəcədə kömək etsə də, onların bu günədək gəlib çatmasında saxlanma şəraiti və insanların qayğısı da mühüm rol oynayıb.
Kilsənin ən heyrətamiz xüsusiyyətlərindən biri onun xarici görünüşü ilə daxili zənginliyi arasındakı təzaddır. Çöldə insanı sərt qayalıqlar, uçurumlar və dar cığırlar qarşılayır. İçəridə isə əsrlərin sınağından çıxmış dini təsvirlər, qədim sənət nümunələri və çoxəsrlik ibadət ənənəsinin izləri qorunur. Bu məkan təkcə dini inancın deyil, həm də çətin coğrafi şəraitdə möhtəşəm mədəni və mənəvi irs yaratmağı bacarmış insanların sənətkarlığının göstəricisidir.
Abuna Yemata Guh kilsəsini qeyri-adi edən yalnız onun əlçatmaz mövqeyi deyil. Bu məbəd Efiopiyanın qədim xristianlıq tarixini, dini ənənələrini və zəngin mədəni irsini özündə yaşadan nadir abidələrdən biridir.
Sıldırım qayaların zirvəsində yerləşən bu qədim ibadətgah bir daha sübut edir ki, bəşər tarixinin ən qiymətli yadigarları bəzən insanların çətinliklə çata bildiyi, sivilizasiyanın səs-küyündən uzaq məkanlarda qorunub saxlanılır.
Ağagül Mürsəlov,
KONKRET.az